પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ જણાવ્યું છે કે દેશે પોતાની ઉર્જા સુરક્ષા મજબૂત કરવા માટે ક્રૂડ ઓઈલ સોર્સિંગનું નેટવર્ક વધારીને **41** દેશો સુધી પહોંચાડ્યું છે. ભારત પોતાની કુલ જરૂરિયાતના **85%** થી વધુ ઓઈલ આયાત કરે છે, જેની સીધી અસર ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ અને ફ્યુઅલ પ્રાઈસ પર પડે છે.
એનર્જી સિક્યુરિટી અને ભૂ-રાજકીય તણાવ
પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીના જણાવ્યા અનુસાર, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની તથા રેડ સીમાં સર્જાયેલી અસ્થિરતા વચ્ચે ભારત પોતાની અર્થવ્યવસ્થાને સુરક્ષિત કરવા મક્કમ છે. ભારતની ઉર્જા માંગ વૈશ્વિક સરેરાશ કરતા 3 ગણી ઝડપથી વધી રહી છે, તેથી સપ્લાય ચેઈન જળવાઈ રહે તે અત્યંત મહત્વનું છે.
સોર્સિંગમાં મોટો ફેરફાર
ભૂતકાળમાં ભારત મુખ્યત્વે 27 દેશો પર નિર્ભર હતું, જે હવે વધારીને 41 દેશો કરવામાં આવ્યા છે. સાઉદી અરેબિયા, UAE અને કતાર જેવા મુખ્ય સપ્લાયર્સ પરના વધુ પડતા નિર્ભરતા ઘટાડીને ભારતે લોજિસ્ટિક્સ અને સપ્લાય ચેઈનના જોખમોને ઘટાડવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
OMCs પર આર્થિક બોજ
રોકાણકારો માટે સરકારી ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની સ્થિતિ જાણવી જરૂરી છે. હાલમાં આ કંપનીઓને દૈનિક ₹530 કરોડ ની અન્ડર-રિકવરીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડના ભાવ વધે ત્યારે રિટેલ ભાવ સ્થિર રાખવા પડતા હોવાથી Indian Oil, Bharat Petroleum અને Hindustan Petroleum જેવી કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર અસર થાય છે.
LPG અને ભવિષ્યની યોજનાઓ
LPG કનેક્શનની સંખ્યા 14 કરોડ (2014) થી વધીને આજે 33.5 કરોડ સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ માંગને પહોંચી વળવા દૈનિક ઉત્પાદન ક્ષમતા પણ 34,000 મેટ્રિક ટન થી વધારીને 54,000 મેટ્રિક ટન કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, GOBARdhan સ્કીમ હેઠળ ₹23,731 કરોડ ના રોકાણ સાથે ક્લીન Compressed Biogas પર સરકાર હવે ખાસ ભાર મૂકી રહી છે.