ભારત માટે ક્રૂડ ઓઈલની આયાત અત્યંત મોંઘી બની છે. ઓક્ટોબર મહિનામાં ક્રૂડનો ભાવ **$120.46** પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચ્યો છે, જે ૨૦૧૨ પછીનો સર્વોચ્ચ આંકડો છે. વેસ્ટ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને રૂપિયાના ઘસારાને કારણે સરકારી ઓઈલ કંપનીઓ પર ભારે દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે.
વધતી જતી આયાત અને લોજિસ્ટિક્સનો પડકાર
ભારતના એનર્જી ઈમ્પોર્ટ બિલ પર દબાણ સતત વધી રહ્યું છે. ૨૬ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ સુધીમાં ક્રૂડ ઓઈલ બાસ્કેટનો ભાવ $120.46 પ્રતિ બેરલ નોંધાયો છે. વેસ્ટ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે મરીન ઈન્સ્યોરન્સ અને શિપિંગ ફ્રેટ રેટ્સમાં થયેલો તોતિંગ વધારો ભારતીય રિફાઇનર્સ માટે મુશ્કેલીનું કારણ બન્યો છે. હવે કંપનીઓએ તેલની ખરીદી 'ડિલિવર્ડ બેઝીસ' પર કરવી પડે છે, જેમાં ડિલિવરી અને રિસ્કના ખર્ચ પણ રિફાઇનર્સે જ ભોગવવા પડે છે.
ઓઈલ કંપનીઓના માર્જિન પર સંકટ
પબ્લિક સેક્ટરની ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ માટે આ સ્થિતિ કપરી છે. આયાતી ક્રૂડના વધતા ભાવને સંપૂર્ણપણે ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડી શકાતા નથી, જેના કારણે કંપનીઓને 'અંડર-રિકવરીઝ'નો સામનો કરવો પડે છે. માત્ર LPG સેક્ટરમાં જ આ અંડર-રિકવરી વધીને ₹62,000 કરોડ સુધી પહોંચી ગઈ છે. આગામી સમયમાં Indian Oil Corporation જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓના ત્રિમાસિક પરિણામો પર રોકાણકારોની નજર રહેશે કે આ માર્જિન પ્રેશર તેમની બેલેન્સ શીટને કેટલી અસર કરે છે.
અર્થતંત્ર પર શું થશે અસર?
રૂપિયો 95 ની નજીક ટ્રેડ કરી રહ્યો છે, જે આયાતને વધુ મોંઘી બનાવી રહ્યો છે. રેટિંગ એજન્સી ICRA મુજબ, જો ક્રૂડના ભાવમાં $10 નો વધારો થાય, તો ભારતનું નેટ ઓઈલ ઈમ્પોર્ટ બિલ $12 અબજથી $13 અબજ ડોલર સુધી વધી જાય છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ના પ્રથમ છ મહિનામાં જ નેટ ઓઈલ અને ગેસ ઈમ્પોર્ટ બિલ 35% વધીને $81.1 અબજ ડોલર નોંધાયું છે, જે દેશના કરંટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ પર સીધી અસર કરી રહ્યું છે.