ભારત ઓક્ટોબર મહિનામાં દરરોજ **5.4 મિલિયન બેરલ** ક્રૂડ ઓઈલની રેકોર્ડ આયાત કરવા જઈ રહ્યું છે. વધતા ફ્રેટ ખર્ચને કારણે રિફાઇનર્સ હવે રશિયાને બદલે પશ્ચિમ એશિયા અને એટલાન્ટિકના દેશો પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે.
ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા વ્યૂહરચનામાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. ઓક્ટોબર 2026 માં દેશ દરરોજ 5.4 મિલિયન બેરલ (mb/d) ક્રૂડ ઓઈલની આયાત કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે, જે એક મોટો રેકોર્ડ છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ઘરેલું રિફાઇનર્સ વૈશ્વિક ભાવના બદલાતા પ્રવાહ વચ્ચે પોતાની સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત કરી રહ્યા છે.
રશિયન ક્રૂડથી દૂરી કેમ?
સૌથી મહત્વનો ફેરફાર રશિયન ક્રૂડ પરની નિર્ભરતામાં ઘટાડો છે. જુલાઈમાં જે રશિયન ક્રૂડનો આંકડો 2.82 mb/d હતો, તે ઓક્ટોબરમાં ઘટીને અંદાજે 1.97 mb/d પર આવી શકે તેમ છે. તેનું મુખ્ય કારણ વધતું જતું ફ્રેટ (ભાડું) અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ છે, જેના કારણે રશિયા તરફથી મળતું ડિસ્કાઉન્ટ હવે આકર્ષક રહ્યું નથી.
ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) પર અસર
IOCL, BPCL અને HPCL જેવી કંપનીઓ માટે આયાત ખર્ચ એ રિફાઇનિંગ માર્જિનનો સૌથી મોટો ડ્રાઇવર છે. લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ વધવાથી કંપનીઓના નફા પર દબાણ આવી શકે છે. આથી, રિફાઇનર્સ હવે ફરી એકવાર ઈરાક, કુવૈત અને સાઉદી અરેબિયા જેવા પશ્ચિમ એશિયાના દેશો તરફ વળ્યા છે, જ્યાંથી આયાત ખર્ચ પર કાબૂ રાખી શકાય છે.
ઉર્જા સુરક્ષા માટે નવી વ્યૂહરચના
ભારત હવે માત્ર મધ્ય પૂર્વના દેશો પર નિર્ભર રહેવાને બદલે એટલાન્ટિક બેસિન તરફ પણ નજર દોડાવી રહ્યું છે. ત્યાંથી આયાત બમણી થઈને 1.2 mb/d સુધી પહોંચી ગઈ છે, જેમાં એંગોલા અને વેનેઝુએલાનું યોગદાન મહત્વનું છે. આ વૈવિધ્યકરણનો હેતુ ભૌગોલિક-રાજકીય જોખમોને ઘટાડવાનો છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું જોઈએ?
આગામી સમયમાં ઓઈલ કંપનીઓ માર્જિન જાળવી રાખવામાં કેટલી સફળ રહે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. ઓશન ફ્રેટના ભાવ અને વૈશ્વિક ક્રૂડના ભાવમાં થતા ફેરફાર સીધી રીતે રિફાઇનર્સના ફાયનાન્શિયલ પરફોર્મન્સને અસર કરશે. માર્કેટમાં આ લોજિસ્ટિક્સના ખર્ચ પર નજર રાખવી રોકાણકારો માટે અનિવાર્ય છે.