ભારતે સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ક્રૂડ ઓઈલની આયાતમાં મોટો ઉછાળો નોંધાવ્યો છે, જે એક વર્ષની ઊંચી સપાટી **5.26 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ** પર પહોંચી ગઈ છે. અમેરિકાના નવા 'Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026' ના ડરથી ભારતીય રિફાઇનર્સે રશિયા પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને ગલ્ફ દેશોમાંથી આયાત વધારી છે.
બદલાતી રણનીતિ અને અમેરિકાનો કાયદો
ભારતની ઉર્જા સુરક્ષાની રણનીતિમાં મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. અમેરિકાના નવા 'Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026' હેઠળ રશિયન ઉર્જા ખરીદનારા દેશો પર 100% સુધીનો ટેરિફ લાદવાની જોગવાઈ છે. આ કડક કાયદાના કારણે ભારત હવે સાઉદી અરેબિયા, ઇરાક અને કુવૈત જેવા મધ્ય પૂર્વના દેશો પર વધુ નિર્ભર બન્યું છે, જે અત્યારે કુલ આયાતમાં 39% હિસ્સો ધરાવે છે.
રિફાઈનરી માર્જિન અને આર્થિક જોખમો
રશિયન ક્રૂડની તુલનામાં મધ્ય પૂર્વનું ક્રૂડ મોંઘું સાબિત થઈ શકે છે, જેની સીધી અસર રિફાઇનર્સના ઓપરેશનલ ખર્ચ પર પડશે. સપ્ટેમ્બરમાં રશિયાથી થતી આયાત ઘટીને 1.75 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ પર આવી ગઈ છે, જે એપ્રિલ 2026 પછીનું સૌથી નીચું સ્તર છે. આયાતના આ રૂટમાં જટિલ શિપ-ટુ-શિપ ટ્રાન્સફર અને વધારાના ઇન્સ્યોરન્સ ખર્ચનો સમાવેશ થાય છે, જે ભારતીય અર્થતંત્ર માટે પડકારજનક બની શકે છે.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
ઊંચા ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને વધતું આયાત બિલ કરંટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ (CAD) પર દબાણ વધારી શકે છે, જે રૂપિયા માટે નકારાત્મક સંકેત છે. રોકાણકારોએ હવે રિફાઇનરી માર્જિન અને અમેરિકાના ટેરિફ નિયમોના અમલીકરણ પર બાજ નજર રાખવી પડશે. વધુમાં, મધ્ય પૂર્વમાં ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા સપ્લાય ચેઈન માટે સતત જોખમ ઊભું કરી રહી છે.