સરકારે બાયોગેસ ઉત્પાદન વધારવા માટે GOBARdhan સ્કીમ હેઠળ **₹23,731 કરોડ** ના આઉટલેને મંજૂરી આપી છે. આ પહેલ વર્ષ **2036** સુધી એનર્જી ઈમ્પોર્ટ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ કરશે.
ભારત તેની એનર્જી ટ્રાન્ઝિશન સફરમાં હવે બાયોફ્યુઅલ અને ગ્રીન હાઈડ્રોજન પર વધુ ભાર મૂકી રહ્યું છે. યુનિયન કેબિનેટે GOBARdhan સ્કીમ માટે ₹23,731 કરોડ નું જંગી ફંડ મંજૂર કર્યું છે, જેનો અમલ ચાલુ નાણાકીય વર્ષથી 2036 સુધી ચાલશે. આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસના ઉત્પાદનને વેગ આપી તેને નેશનલ એનર્જી ગ્રીડમાં સામેલ કરવાનો છે, જેથી આયાત થતા હાઈડ્રોકાર્બન પરનો બોજ ઘટાડી શકાય.
એનર્જી મિક્સમાં મોટો બદલાવ
દેશના એનર્જી સેક્ટરમાં બદલાવની ગતિ ઝડપી બની છે. 2026 ની શરૂઆત સુધીમાં નોન-ફોસિલ ફ્યુઅલ ક્ષમતા 271.97 GW પર પહોંચી ગઈ છે, જે કુલ પાવર કેપેસિટીના 52% થી વધુ છે. ઈથેનોલ બ્લેન્ડિંગ પ્રોગ્રામનું સફળ મોડલ હવે અન્ય બાયોફ્યુઅલ માટે પણ ઉપયોગમાં લેવાશે.
હાઈડ્રોજન ટ્રેન અને ગ્રીન એનર્જી મિશન
ટ્રાન્સપોર્ટેશન સેક્ટરમાં પણ નવી ક્રાંતિ જોવા મળી છે. જુલાઈ 2026 માં જીંદ-સોનીપત રૂટ પર ભારતની પ્રથમ હાઈડ્રોજન ટ્રેન શરૂ કરવામાં આવી છે, જે 2,400 kW ફ્યુઅલ સેલ ટેકનોલોજી પર ચાલે છે. સરકાર 'નેશનલ ગ્રીન હાઈડ્રોજન મિશન' માટે અલગથી ₹19,744 કરોડ ખર્ચી રહી છે, જેનું લક્ષ્ય 2030 સુધીમાં 5 મિલિયન ટન ગ્રીન હાઈડ્રોજન ઉત્પાદન કરવાનો છે.
રોકાણકારો માટે સમજવા જેવી બાબતો
રોકાણકારોએ આ સેક્ટરની તકોની સાથે પડકારોને પણ સમજવા જોઈએ. ગ્રીન હાઈડ્રોજન પ્રોજેક્ટ્સ ખૂબ જ કેપિટલ-ઇન્ટેન્સિવ છે. આ ઉપરાંત, બાયોગેસ માટે અર્બન વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ અને વેસ્ટ કલેક્શનની વ્યવસ્થામાં રહેલી ખામીઓ એક મોટો અવરોધ બની શકે છે. બાયોફ્યુઅલના ભાવમાં રહેલી અસ્થિરતા કંપનીઓના માર્જિનને અસર કરી શકે છે, તેથી આગામી સમયમાં પ્રાઇવેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ અને સરકારી નીતિઓ પર નજર રાખવી અનિવાર્ય રહેશે.