ભારત અને ચીનમાં ઐતિહાસિક ઘટાડો! ફોસિલ ફ્યુઅલ પાવર જનરેશનમાં આ સદીમાં પ્રથમ વખત ઘટાડો, રિન્યુએબલ એનર્જીનો દબદબો.

સદીમાં પ્રથમ વખત ફોસિલ ફ્યુઅલનો ઘટાડો

એનર્જી થિંક ટેન્ક Ember દ્વારા જાહેર કરાયેલા અહેવાલ મુજબ, ભારત અને ચીનમાં 2025 માં ફોસિલ ફ્યુઅલ આધારિત વીજ ઉત્પાદનમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આ ઘટના વૈશ્વિક ઊર્જા ક્ષેત્રમાં મોટા ફેરફારોનો સંકેત આપે છે.

ભારતમાં રિન્યુએબલ એનર્જીનો ધમાકો

ભારતમાં ફોસિલ ફ્યુઅલ આઉટપુટમાં 52 TWh નો ઘટાડો થયો છે, જે 3.3% ની નીચે આવી ગયો છે. આ ઘટાડા પાછળ મુખ્યત્વે સોલાર એનર્જીમાં થયેલો રેકોર્ડ વધારો જવાબદાર છે. ભારતે 2025 માં અમેરિકા કરતાં પણ વધુ સોલાર ક્ષમતા સ્થાપિત કરી, જેમાં 53 TWh (એટલે કે 37% નો વધારો) થયો. આ ઉપરાંત, વિન્ડ પાવરમાં 22 TWh અને હાઇડ્રો પાવરમાં 21 TWh નો વધારો થયો. રિન્યુએબલ એનર્જીનો વિકાસ કુલ વીજળીની માંગ કરતાં બમણી ગતિએ થયો.

માંગમાં ઘટાડો અને કોલસાનો ઓછો ઉપયોગ

ભારતમાં કુલ વીજળીની માંગમાં પણ ધીમી ગતિએ, માત્ર 2.4% નો વધારો થયો, જે ગયા વર્ષ કરતાં ઓછો છે. આનું કારણ ઉનાળામાં હળવું તાપમાન, જેના કારણે ઠંડકની જરૂરિયાત ઘટી, અને ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિમાં થોડી મંદી હોવાનું મનાય છે. પરિણામે, કોલસા આધારિત વીજ ઉત્પાદનમાં 44 TWh એટલે કે 2.9% નો ઘટાડો થયો. ભારતના વીજળી મિશ્રણમાં કોલસાનો હિસ્સો 2024 માં 75% થી ઘટીને 2025 માં 71% થઈ ગયો.

વૈશ્વિક એનર્જી ટ્રાન્ઝિશનને વેગ

યુક્રેન યુદ્ધ અને અન્ય ભૌગોલિક-રાજકીય ઘટનાઓને કારણે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં અસ્થિરતા વચ્ચે ભારત અને ચીનમાં આ પરિવર્તન આવી રહ્યું છે. આ મોટા અર્થતંત્રો દ્વારા ફોસિલ ફ્યુઅલથી દૂર જવાની ગતિ તેજ બની રહી છે, જે વૈશ્વિક એનર્જી ટ્રાન્ઝિશનને વેગ આપી રહી છે. આનાથી ઊર્જા ઉત્પાદકો અને રિન્યુએબલ ટેક કંપનીઓ માટે નવી તકો અને પડકારો ઊભા થયા છે.