Whalesbook
Regulatory Approval Granted
ભારતીય પરમાણુ ઊર્જા નિયામક બોર્ડ (AERB) એ તમિલનાડુ સ્થિત કુડનકુલમ ન્યુક્લિયર પાવર પ્રોજેક્ટ (KKNPP) ના યુનિટ 5 અને 6 માં મુખ્ય સાધનોની સ્થાપના માટે સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી આપી છે. આ મંજૂરી એક વિસ્તૃત સલામતી સમીક્ષા બાદ મળી છે, જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે પ્રોજેક્ટ રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોને પૂર્ણ કરે છે. આ મંજૂરી સાથે, 1,000 MW ની ક્ષમતા ધરાવતા આ રિએક્ટર માટે રિએક્ટર પ્રેશર વેસલ્સ અને પંપ જેવા મુખ્ય ઘટકોની સ્થાપનાનો માર્ગ મોકળો થયો છે. આ પગલું ભારતની પરમાણુ ઊર્જા ક્ષમતા વધારવા અને ઊર્જા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે અત્યંત મહત્ત્વનું છે.
લાંબા ગાળાની રશિયા ભાગીદારી
કુડનકુલમ યુનિટ 5 અને 6 માટે મળેલી આ મંજૂરી ભારત અને રશિયા વચ્ચે પરમાણુ ઊર્જા ક્ષેત્રે રહેલી ગાઢ ભાગીદારીને દર્શાવે છે, જેની શરૂઆત 1988 માં થયેલા કરારથી થઈ હતી. રશિયાની Rosatom કંપની ટેકનોલોજી અને ઇંધણના મુખ્ય સપ્લાયર તરીકે રહી છે, અને આ ભાગીદારી ભૂ-રાજકીય ફેરફારો છતાં યથાવત રહી છે. ભારતનો લક્ષ્યાંક 2047 સુધીમાં 100 GW પરમાણુ ક્ષમતા હાંસલ કરવાનો છે, અને કુડનકુલમ જેવા પ્રોજેક્ટમાં રશિયન ટેકનોલોજી પર નિર્ભરતા ભારતને તેની ઊર્જા સ્ત્રોતોને સંતુલિત કરવામાં અને વ્યૂહાત્મક સ્વતંત્રતા જાળવવામાં મદદ કરે છે. ભવિષ્યમાં સ્મોલ મોડ્યુલર રિએક્ટર (SMRs) અને સ્થાનિક સ્તરે ઇંધણ ઉત્પાદન જેવી બાબતો પર પણ ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે.
પ્રોજેક્ટનું કદ અને અમલીકરણમાં પડકારો
કુડનકુલમ પ્રોજેક્ટમાં કુલ છ VVER-1000 રિએક્ટર, 6,000 MW ની ક્ષમતા સાથે બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. યુનિટ 1 અને 2 કાર્યરત છે, જ્યારે યુનિટ 3 અને 4 નિર્માણાધીન છે. યુનિટ 5 અને 6 નો અંદાજિત ખર્ચ ₹50,000 કરોડ (આશરે $7.3 બિલિયન) છે, જે તમામ છ યુનિટ માટેના કુલ ₹1.11 ટ્રિલિયન ($16.3 બિલિયન) નો ભાગ છે. વિશ્વભરમાં ન્યુક્લિયર પ્રોજેક્ટ્સમાં આયોજિત સમય કરતાં વધુ સમય લાગતો હોય છે, અને ભારતમાં રિએક્ટર બનાવવામાં સરેરાશ લગભગ 10 વર્ષનો સમય લાગે છે. આ પ્રોજેક્ટમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ઘટકોની પ્રાપ્તિ અને નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓને કારણે વિલંબ અને ખર્ચમાં વધારો જોવા મળ્યો છે. ન્યુક્લિયર પાવર કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (NPCIL) એ 2027 સુધીમાં યુનિટ 5 અને 6 નું કામ પૂર્ણ કરવાના લક્ષ્યાંકને પહોંચી વળવા માટે સમયસર ડિલિવરી અને સાઇટ પરના કાર્યોનું સંચાલન કરવું પડશે. વૈશ્વિક પ્રતિબંધો અને સપ્લાય ચેઇન સમસ્યાઓ જેવી ભૌગોલિક-રાજકીય પરિસ્થિતિઓ ભવિષ્યમાં ડિલિવરી અથવા ખર્ચને અસર કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, આ પ્રદેશમાં ભૂકંપના જોખમોને કારણે અગાઉ સ્થાનિક વિરોધનો સામનો કરવો પડ્યો હતો, જેના કારણે સલામતી અને પર્યાવરણીય સુરક્ષા પર સતત ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. સૌર અને પવન ઊર્જા જેવા રિન્યુએબલ એનર્જી સ્ત્રોતોના ઘટતા ખર્ચ પણ નવા પ્રોજેક્ટ્સ માટે ન્યુક્લિયર પાવરની આર્થિક સ્પર્ધાત્મકતા માટે એક પડકાર રજૂ કરે છે.
વધતી ન્યુક્લિયર ક્ષમતા તરફનો માર્ગ
તાજેતરની મંજૂરી સાથે, કુડનકુલમ યુનિટ 5 અને 6 પૂર્ણતા તરફ આગળ વધી રહ્યા છે, જે KKNPP ની કુલ ક્ષમતાને 6,000 MW સુધી વધારશે. NPCIL માટે આ પ્રગતિ મહત્વપૂર્ણ છે જેથી ભારત 2047 સુધીમાં 100 GW પરમાણુ ઊર્જાના લક્ષ્યાંકને પહોંચી શકે. સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થવાથી સતત, કાર્બન-મુક્ત બેઝલોડ પાવર પ્રદાન કરીને ભારતની ઊર્જા સુરક્ષામાં વધારો થશે અને મોટા ન્યુક્લિયર પ્રોજેક્ટ્સનું સંચાલન કરવાની તેની ક્ષમતા પ્રદર્શિત થશે.