દેશના **૮૦** પાવર પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાનો જથ્થો જોખમી સ્તરે પહોંચી ગયો છે. સરકાર હવે થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સ માટે વિદેશી કોલસો વાપરવો ફરજિયાત બનાવવાનું વિચારી રહી છે, કારણ કે સપ્ટેમ્બરમાં વીજ માંગમાં **૧૪%** નો મોટો ઉછાળો આવ્યો છે.
દેશના ઉર્જા ક્ષેત્રમાં કોલસાની તંગીને પગલે સરકાર ગંભીર છે. સેન્ટ્રલ ઇલેક્ટ્રિસિટી ઓથોરિટીના ડેટા મુજબ, થર્મલ પ્લાન્ટ્સ પાસે અત્યારે માત્ર ૨૨.૩ મિલિયન ટન કોલસો ઉપલબ્ધ છે, જે સુરક્ષિત સ્તરના ૫૭.૮ મિલિયન ટન સામે માત્ર ૩૮% છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે દેશના ૮૦ જેટલા પાવર સ્ટેશનોમાં વીજ ઉત્પાદન પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે.
કેમ સર્જાઈ આ સ્થિતિ?
સપ્ટેમ્બર મહિનામાં વીજળીની માંગમાં ૧૪% નો જબરદસ્ત વધારો નોંધાયો હતો. આ સાથે જ, ખાણ વિસ્તારમાં થયેલા ભારે વરસાદને કારણે કોલસાની સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ ગઈ છે. જોકે, સરકારી આંકડા મુજબ સિસ્ટમમાં કુલ ૧૧૪ મિલિયન ટન કોલસો હોવાનું કહેવાય છે, પરંતુ પ્લાન્ટ સાઇટ્સ સુધી પહોંચાડવામાં આવતી લોજિસ્ટિક્સમાં મુશ્કેલીઓ નડી રહી છે.
પાવર કંપનીઓ પર શું થશે અસર?
જો સરકાર વિદેશી કોલસો વાપરવાનું ફરજિયાત બનાવશે, તો પાવર કંપનીઓનો ખર્ચ વધી જશે. હાલમાં મોટાભાગના પ્લાન્ટ્સ Coal India Ltd ના સસ્તા ઘરેલું કોલસા પર નિર્ભર છે. વિદેશી કોલસો (ખાસ કરીને ઇન્ડોનેશિયાથી આવતો) મોંઘો હોવાથી, કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ આવશે. જો આ વધારાનો ખર્ચ ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવામાં નહીં આવે, તો કંપનીઓના નેટ પ્રોફિટ પર મોટી અસર પડી શકે છે.
ઓગસ્ટ મહિનામાં જ પાવર સેક્ટરમાં કોલસાની આયાત ૫.૫ મિલિયન ટન સુધી પહોંચી છે, જે ગયા વર્ષની સરખામણીએ ૮૫.૬% નો વધારો દર્શાવે છે. હવે રોકાણકારોની નજર સરકારના અંતિમ નિર્ણય પર છે.