ભારત સરકારે કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસના ઉત્પાદનને વેગ આપવા અને આયાત ઘટાડવા માટે **₹23,731 કરોડ**નું భారీ પેકેજ જાહેર કર્યું છે. આ યોજના હેઠળ **FY36** સુધી કામગીરી હાથ ધરાશે, પરંતુ રોકાણકારોએ પાછલા પ્રોજેક્ટ્સની નિષ્ફળતામાંથી શીખવાની જરૂર છે.
ભારત સરકારે વર્ષ 2035-36 સુધી GOBARdhan યોજના માટે ₹23,731 કરોડના નાણાકીય પેકેજને મંજૂરી આપી છે. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઓર્ગેનિક કચરામાંથી કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ બનાવીને દેશની ઉર્જા આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે. આ પ્રોજેક્ટથી ભારતનું એનર્જી સેક્ટર વધુ આત્મનિર્ભર બનશે તેવી અપેક્ષા છે.
એક્ઝિક્યુશનમાં મુખ્ય પડકારો
રોકાણકારો માટે સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે અગાઉની SATAT (2018) યોજનામાં જે સમસ્યાઓ જોવા મળી હતી, તે ફરીથી ન સર્જાય. તે વખતે 5,000 પ્લાન્ટ્સ સ્થાપવાનું લક્ષ્ય હતું, પરંતુ હાલમાં માત્ર 217 પ્લાન્ટ્સ જ કાર્યરત છે. કાચા માલની અછત, લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ અને બાયો-સ્લરીના વેચાણમાં આવતી મુશ્કેલીઓ મુખ્ય અવરોધ રહી છે.
નવી રણનીતિ અને સરકારી મદદ
સરકાર હવે પબ્લિક સેક્ટરની ફર્ટિલાઇઝર કંપનીઓની મદદ લઈ રહી છે. આ કંપનીઓ બાયો-સ્લરી (ખાતર)ના કલેક્શન અને માર્કેટિંગમાં મદદ કરશે, જેથી પ્લાન્ટ ઓપરેટર્સને વધારાની આવક મળી શકે અને પ્રોજેક્ટની નાણાકીય જોખમ ઘટે. આ સાથે જ, સેટેલાઇટ ડેટાનો ઉપયોગ કરીને એવી જગ્યાઓ નક્કી કરવામાં આવશે જ્યાં કાચો માલ સરળતાથી મળી રહે, જેથી ટ્રાન્સપોર્ટેશનનો ખર્ચ પણ કાબૂમાં રહે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું?
રોકાણકારોએ માત્ર સરકારી ફંડિંગ જોયા વગર, પ્લાન્ટ્સના કમિશનિંગ રેટ અને બાયોમાસ સપ્લાય ચેઈનની મજબૂતી પર નજર રાખવી જોઈએ. કંપનીઓની પ્રોફિટેબિલિટી તેમની લોજિસ્ટિક્સ મેનેજ કરવાની ક્ષમતા પર નિર્ભર રહેશે.