મધ્ય-પૂર્વમાં સર્જાયેલી અસ્થિરતાને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ (LNG) ના ભાવ ઉછળીને **$30** પ્રતિ MMBtu પર પહોંચ્યા છે. GAIL જેવી કંપનીઓએ સપ્લાય જાળવી રાખ્યો છે, પરંતુ ઉદ્યોગો પર મોટો બોજ વધ્યો છે.
વૈશ્વિક એનર્જી માર્કેટમાં ઉથલપાથલ
વૈશ્વિક એનર્જી માર્કેટ હાલમાં ભારે વોલેટિલિટીમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. મધ્ય-પૂર્વમાં ભૌગોલિક રાજકીય તણાવને કારણે સપ્લાય રૂટ ખોરવાયા છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz), જે એનર્જી નિકાસ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, ત્યાં બ્લોકલેક થવાને કારણે વિશ્વના કુલ ગેસ સપ્લાયના અંદાજે 20% પર અસર પડી છે. આને કારણે એશિયન સ્પૉટ LNG ના ભાવ જે પહેલા લગભગ $10 પ્રતિ MMBtu હતા, તે હવે વધીને $30 સુધી પહોંચી ગયા છે.
ભારતીય કંપનીઓની કામગીરી
ભારતીય એનર્જી જાયન્ટ્સ માટે આ પડકારજનક સમય છે. GAIL (India) અને Petronet LNG એ વૈકલ્પિક સોર્સ દ્વારા ગેસ મેળવવાની રણનીતિ અપનાવી છે. કંપનીના રિપોર્ટ્સ મુજબ, લોજિસ્ટિક્સની મુશ્કેલીઓ છતાં GAIL તેની જરૂરિયાતના 90% થી 95% ગેસ વોલ્યુમ સુરક્ષિત કરવામાં સફળ રહ્યું છે.
જોકે, ઊંચા ભાવની અસર સામાન્ય ગ્રાહકો અને ઉદ્યોગો પર દેખાઈ રહી છે. ફર્ટિલાઈઝર, પાવર અને સિરામિક્સ જેવા સેક્ટર્સ હવે ગેસના બદલે મોંઘા અને પ્રદૂષણ ફેલાવતા કોલસા કે ફ્યુઅલ ઓઈલ તરફ વળી રહ્યા છે. આ ટ્રેન્ડ લાંબા ગાળે ગેસના ઉપયોગને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
ભવિષ્યનું ચિત્ર અને જોખમો
આગામી 4 થી 5 વર્ષમાં વૈશ્વિક સ્તરે 150 મિલિયનથી 200 મિલિયન ટન નવી LNG પ્રોડક્શન ક્ષમતા શરૂ થવાની ધારણા છે. એનાલિસ્ટ્સ માને છે કે આ સપ્લાય વધવાથી ભાવ ફરી ઘટીને $7 થી $9 પ્રતિ MMBtu ની રેન્જમાં આવી શકે છે.
જોકે, રોકાણકારોએ અત્યારે સાવચેત રહેવું જરૂરી છે. મધ્ય-પૂર્વનો સંઘર્ષ ક્યાં સુધી ખેંચાય છે અને એનર્જી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને કેટલું નુકસાન થયું છે, તે સૌથી મહત્વના ફેક્ટર્સ છે. જો લાંબા સમય સુધી ભાવ ઊંચા રહેશે, તો ઉદ્યોગોમાં ગેસની માંગમાં કાયમી ઘટાડો જોવા મળી શકે છે, જે આ સેક્ટર માટે મોટું જોખમ છે.