ભલે ભારતે જુલાઈ 2026માં ઈન્ડસ્ટ્રીયલ ગેસ રેશનિંગ હટાવી લીધું હતું, પરંતુ મધ્ય પૂર્વમાં ફરી વકરેલી ભૌગોલિક અસ્થિરતાને કારણે માર્કેટમાં ચિંતાનો માહોલ છે. ખાસ કરીને ફર્ટિલાઈઝર અને સ્ટીલ જેવી એનર્જી-ઈન્ટેન્સિવ સેક્ટરની કંપનીઓ પર રોકાણકારોની બાજનજર છે.
મધ્ય પૂર્વમાં વધતા ભૌગોલિક તણાવને પગલે ભારતીય શેરબજારમાં એનર્જી સિક્યોરિટીને લઈને ફફડાટ જોવા મળી રહ્યો છે. જોકે આ વર્ષે ભારતે કપરા સમયમાંથી સફળતાપૂર્વક બહાર આવીને રેશનિંગની સ્થિતિને કાબૂમાં લીધી હતી, પરંતુ જૂની યાદો રોકાણકારોને ફરીથી સાવધ કરી રહી છે.
શું હતી 2026ની સ્થિતિ?
વર્ષ 2026ના પ્રથમ ભાગમાં, માર્ચથી જૂન દરમિયાન, સરકારે સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન અને ટ્રાન્સપોર્ટ ફ્યુઅલને પ્રાથમિકતા આપવા માટે ઈમરજન્સી નિયમો લાગુ કર્યા હતા. હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં વિક્ષેપને કારણે રિફાઈનરીઓ, ફર્ટિલાઈઝર પ્લાન્ટ્સ અને ભારે ઉદ્યોગોને ભારે અસર થઈ હતી. તે સમયે ભારતની 50% થી 60% જેટલી LNG અને LPG આયાત આ રૂટ પર નિર્ભર હતી, જે 5 જુલાઈ, 2026ના રોજ રેશનિંગ હટ્યા બાદ ફરી પાટા પર આવી હતી.
ઉદ્યોગો પર શું પડશે અસર?
હાલની માર્કેટ પ્રતિક્રિયા અનિશ્ચિત એનર્જી ખર્ચને પ્રતિબિંબિત કરે છે. જ્યારે સપ્લાયમાં ઘટાડો થાય અથવા ગ્લોબલ ભાવ વધે, ત્યારે કેમિકલ, સ્ટીલ અને ફર્ટિલાઈઝર જેવી કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ આવે છે, કારણ કે તેમના કુલ ખર્ચમાં ગેસનો હિસ્સો મોટો હોય છે. રોકાણકારો અત્યારે એ મૂલ્યાંકન કરી રહ્યા છે કે શું આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ અને ગેસના ભાવમાં વધારો ફરી એકવાર કોર્પોરેટ નફામાં ઘટાડો (Profitability Squeeze) લાવશે?
આગામી સમયમાં, મધ્ય પૂર્વમાં રાજદ્વારી ઘટનાક્રમ, ક્રૂડ ઓઈલ અને LNGના ભાવમાં વધઘટ અને સરકારની એનર્જી એલોકેશન પોલિસી પર દરેકની નજર રહેશે. જે કંપનીઓની બેલેન્સ શીટ મજબૂત છે અને જેઓ એનર્જી એફિશિયન્સી પર ધ્યાન આપી રહી છે, તેઓ આ વાવાઝોડાને વધુ સારી રીતે સહન કરી શકશે.