Ministry of Coal એ ₹37,500 કરોડની કોલ ગેસિફિકેશન ઇન્સેન્ટિવ સ્કીમને લઈને ઉઠેલી નકારાત્મક ચર્ચાઓને ફગાવી દીધી છે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે NTPC અને Talcher Fertilisers જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓએ પહેલેથી જ બિડ સબમિટ કરી દીધી છે.
શું છે સત્ય પરિસ્થિતિ?
કેન્દ્રીય કોલસા મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમની ₹37,500 કરોડની કોલ અને લિગ્નાઈટ ગેસિફિકેશન પ્રોત્સાહન યોજનાને લઈને ફેલાયેલી 'ઝીરો ઇન્ટરેસ્ટ'ની વાતો પાયાવિહોણી છે. મે 2026 માં કેબિનેટ દ્વારા મંજૂર કરાયેલી આ યોજના અત્યંત જટિલ અને મોટા પાયાના ઇન્ડસ્ટ્રીયલ પ્રોજેક્ટ્સ ધરાવે છે, જેના માટે કંપનીઓ ગંભીરતાથી તૈયારી કરી રહી છે.
કેમ છે આ પ્રોજેક્ટ્સ ખાસ?
ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા માટે આ યોજના ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સ્થાનિક કોલસામાંથી મેથેનોલ, એમોનિયા, સિનગેસ અને યુરિયા જેવા કેમિકલ્સ બનાવવાનો છે. નોંધનીય છે કે, FY25 માં ભારતે આ વસ્તુઓની આયાત પાછળ અંદાજે ₹2.77 લાખ કરોડનો ખર્ચ કર્યો હતો. આત્મનિર્ભરતા વધારવા માટે સ્થાનિક ઉત્પાદન અનિવાર્ય છે.
રોલિંગ એપ્લિકેશન પ્રોસેસનું મહત્વ
મંત્રાલયે સમજાવ્યું કે આ પ્રોજેક્ટ્સમાં ફીઝીબિલિટી સ્ટડી અને ટેકનિકલ મૂલ્યાંકન માટે સમય લાગે છે. તેથી, સરકારે 'રોલિંગ એપ્લિકેશન પ્રોસેસ' રાખી છે. પ્રથમ વિન્ડો 7 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ બંધ થશે, પરંતુ ત્યારબાદ દર બે મહિને નવી તકો ખુલશે, જેથી કંપનીઓ પૂરી તૈયારી સાથે બિડ કરી શકે.
રોકાણકારો માટે શું છે મોનિટર કરવા જેવું?
આ પ્રકારના કેપિટલ-ઇન્ટેન્સિવ પ્રોજેક્ટ્સમાં લાંબો સમય લાગે છે. રોકાણકારોએ આગામી રાઉન્ડમાં ખાનગી ક્ષેત્રની કંપનીઓની ભાગીદારી પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ. કંપનીઓ આ ખર્ચને કેવી રીતે મેનેજ કરે છે અને માર્જિન જાળવી રાખે છે, તે જ આ પ્રોજેક્ટની સફળતા નક્કી કરશે.