ચીને સોલર મેન્યુફેક્ચરિંગ માટેના અત્યાધુનિક મશીનોની નિકાસ પર નિયંત્રણો મૂકવાની દરખાસ્ત કરી છે. આ નિર્ણય ભારતના સ્થાનિક ઇંગોટ અને વેફર ઉત્પાદન વધારવાના લક્ષ્યમાં મોટો અવરોધ બની શકે છે.
ચીનના વાણિજ્ય મંત્રાલયે સોલર મેન્યુફેક્ચરીંગમાં વપરાતી 12 અત્યાધુનિક ટેક્નોલોજી પર નિકાસ નિયંત્રણો લાગુ કરવાની દરખાસ્ત કરી છે. આ પ્રતિબંધો હાઈ-એફિશિયન્સી સેલ બનાવવાના પ્રોસેસથી લઈને પોલીસીલિકોન અને વેફર બનાવતા મશીનો સુધી ફેલાયેલા છે, જે ભારતીય કંપનીઓ માટે મુસીબત બની શકે છે.
ઇંગોટનો મોટો બોટલનેક (Ingot Bottleneck)
હાલના સોલર મોડ્યુલ પ્લાન્ટ પર આની અસર નહિવત્ છે, પરંતુ ભવિષ્યમાં ઇંગોટ બનાવવાના મશીનોની અછત સર્જાઈ શકે છે. સોલર વેફર બનાવવાનો મુખ્ય પાયો 'ઇંગોટ' છે અને આ મશીનો મેળવવા માટે હાલમાં ચીન પર જ નિર્ભરતા છે. વૈશ્વિક સ્તરે આ મશીનોની સપ્લાય ઓછી હોવાથી, ભારતીય કંપનીઓ માટે વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા કરવી કપરું કામ છે.
2028ના ટાર્ગેટ પર દબાણ
મિનિસ્ટ્રી ઓફ ન્યૂ એન્ડ રિન્યુએબલ એનર્જીના મતે, ફેબ્રુઆરી 2028 સુધીમાં સોલર પ્રોજેક્ટ્સમાં સ્થાનિક રીતે ઉત્પાદિત ઇંગોટ અને વેફર વાપરવા ફરજિયાત છે. આ નિયંત્રણોને કારણે મશીનરી મેળવવાની પ્રોસેસમાં વિલંબ અને ખર્ચમાં વધારો થવાની શક્યતા છે. હવે ભારતીય કંપનીઓએ જર્મની, જાપાન, સાઉથ કોરિયા, તાઈવાન અને અમેરિકા જેવી વૈકલ્પિક ટેક્નોલોજી ભાગીદારો શોધવા પડશે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
જે કંપનીઓ વર્ટિકલ ઇન્ટિગ્રેશન (Vertical Integration) દ્વારા બધું જ ઇન-હાઉસ બનાવવા માંગે છે, તેમના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે. પ્રોજેક્ટના અમલીકરણમાં મોડું થવાથી કંપનીઓના ડેબ્ટ (Debt) લેવલ વધી શકે છે. આગામી મહિનાઓમાં ચીન સાથે થનારી ઉદ્યોગ ચર્ચાઓ અને ભારતીય કંપનીઓની સપ્લાય ચેઈન ડાયવર્સિફિકેશન વ્યૂહરચના પર રોકાણકારોએ બાજ નજર રાખવી જોઈએ.