Central Electricity Authority (CEA) એ ૨૦૩૦ સુધીમાં પાવર ગ્રીડ મોનિટરિંગ માટે વિદેશી ટેકનોલોજીને હટાવી સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી SCADA સિસ્ટમ અપનાવવાનો પ્લાન જાહેર કર્યો છે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સાયબર સુરક્ષા વધારવાનો અને સ્થાનિક ટેક કંપનીઓ માટે નવી તકો ઊભી કરવાનો છે.
ગ્રીડ સુરક્ષા માટે માસ્ટર પ્લાન
Central Electricity Authority (CEA) એ ભારતના પાવર મેનેજમેન્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને અત્યાધુનિક અને સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી બનાવવા માટેનો વ્યૂહાત્મક રોડમેપ તૈયાર કર્યો છે. હાલમાં ભારતીય ગ્રીડમાં વપરાતી SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) સિસ્ટમ્સ માટે આપણે મોટાભાગે વિદેશી ઉત્પાદકો પર નિર્ભર છીએ, જે હવે સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ મોટો જોખમ ગણાય છે.
સ્વદેશીકરણનું લક્ષ્ય
સરકારનું ધ્યાન હાલમાં ૨૦% થી પણ ઓછા રહેલા 'ડોમેસ્ટિક કન્ટેન્ટ'ને વધારવા પર છે. CEA એ ૩૮ સોફ્ટવેર મોડ્યુલ્સ અને ૨૫ હાર્ડવેર કોમ્પોનન્ટ્સને ઓળખી કાઢ્યા છે, જેનું લોકલાઈઝેશન ૨૦૨૬-૨૦૨૭ થી ૨૦૨૮-૨૦૨૯ દરમિયાન કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૭ થી ગ્રીડ ઇક્વિપમેન્ટ માટે નવા કડક સાયબર સુરક્ષા નિયમો પણ લાગુ કરવામાં આવશે.
રોકાણકારો માટે શું છે તક?
આ પહેલ ઓટોમેશન, સાયબર સિક્યોરિટી અને પાવર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ક્ષેત્રની ભારતીય કંપનીઓ માટે લાંબા ગાળાની મોટી માંગ ઊભી કરશે. જોકે, પડકારો પણ ઓછા નથી. હાર્ડવેર લોકલાઈઝેશન અત્યંત ખર્ચાળ છે, જે કુલ SCADA ખર્ચના લગભગ ૭૫% હિસ્સો ધરાવે છે. આ ટ્રાન્ઝિશન માટે સરકાર 'Power System Development Fund' (PSDF) દ્વારા ગ્રાન્ટ આપવા પર પણ વિચાર કરી રહી છે.
આગામી સમયમાં, Load Despatch Centres માં થતા પાઈલટ પ્રોજેક્ટ્સ અને 'નેશનલ SCADA મિશન'ના અમલીકરણ પર માર્કેટની ખાસ નજર રહેશે.