સેન્ટ્રલ ઈલેક્ટ્રિસિટી ઓથોરિટી (CEA) એ રિન્યુએબલ એનર્જીના કારણે ગ્રીડમાં આવતી અસ્થિરતાને પહોંચી વળવા માટે થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સને ગ્રુપમાં વહેંચવાની ભલામણ કરી છે. આ નિર્ણયથી કોલસા આધારિત પ્લાન્ટ્સ પરનું મિકેનિકલ દબાણ ઘટશે અને ઓપરેશનલ ખર્ચમાં રાહત મળી શકે છે.
ભારતમાં રિન્યુએબલ એનર્જી, ખાસ કરીને સોલર અને વિન્ડ પાવરનો હિસ્સો ઝડપથી વધી રહ્યો છે. આ બદલાવને કારણે નેશનલ ગ્રીડમાં વારંવાર ફ્લક્ચ્યુએશન જોવા મળે છે. અત્યાર સુધી જે થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સ બેઝ-લોડ પાવર આપવા માટે બનાવાયા હતા, તેમણે હવે આ ગ્રીન એનર્જીની અસ્થિરતાને બેલેન્સ કરવા માટે વારંવાર તેમના આઉટપુટમાં ફેરફાર કરવો પડે છે. CEA નો નવો પ્રસ્તાવ આ ભારને કોઈ એક પ્લાન્ટ પર નાખવાને બદલે અલગ-અલગ પ્લાન્ટ્સમાં વહેંચવા માટે છે.
ગ્રીડ વોલેટિલિટીનો પડકાર
કોલસા આધારિત પ્લાન્ટ્સ સતત એકસરખા આઉટપુટ માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા હોય છે. જ્યારે તેને વારંવાર વધારવા કે ઘટાડવા પડે (જેને 'Ramping' કહેવાય છે), ત્યારે મશીનરી પર ભારે દબાણ આવે છે. તેનાથી બોઈલર, ટર્બાઈન અને અન્ય પાર્ટ્સમાં ઘસારો થાય છે. ખાસ કરીને 'ડક કર્વ' (Duck Curve) ઇફેક્ટના કારણે સોલર પાવરની આવક વધતા થર્મલ પ્લાન્ટ્સને આખો દિવસ પાવર ઘટાડવો પડે છે અને સાંજે અચાનક વધારવો પડે છે. CEA ની નવી ગાઈડલાઈન આ અચાનક આવતા મોટા ફેરફારોને ઘટાડવા માંગે છે.
નાણાકીય અને ઓપરેશનલ અસર
વારંવારના આ સાયકલિંગને કારણે પાવર ઉત્પાદકોના O&M (ઓપરેશન અને મેન્ટેનન્સ) ખર્ચમાં વધારો થાય છે. આ ઉપરાંત, જો પ્લાન્ટ જરૂરિયાત મુજબ ઝડપથી પાવર ન આપી શકે, તો તેમણે 'Deviation Settlement Mechanism' (DSM) હેઠળ પેનલ્ટી ભરવી પડે છે. CEA નો આ પ્રસ્તાવ પેનલ્ટીના નિયમોને સ્પષ્ટ કરીને પાવર કંપનીઓની પ્રોફિટ માર્જિન સુરક્ષિત કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
ભવિષ્યની ગ્રીડ વ્યૂહરચના
માત્ર થર્મલ પ્લાન્ટ્સ જ નહીં, પણ CEA હવે પમ્પ-સ્ટોરેજ હાઈડ્રો, ગેસ-ફાયર્ડ પ્લાન્ટ્સ અને BESS (બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ) પર વધુ ભાર મૂકવા કહી રહી છે. રોકાણકારો માટે આ ડેવલપમેન્ટ મહત્વનું છે, કારણ કે O&M ખર્ચ અને પોલિસીમાં થતા ફેરફારો સીધી રીતે પાવર કંપનીઓના શેરના ભાવને અસર કરશે.