અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધેલા તણાવની સીધી અસર ક્રૂડ ઓઈલ પર જોવા મળી છે. Brent Crude ના ભાવ વધીને **$99.49** પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી ગયા છે, જેના કારણે ભારતીય રોકાણકારોમાં મોંઘવારી અને ઈમ્પોર્ટ બિલ વધવાની ચિંતા વધી છે.
ગ્લોબલ એનર્જી માર્કેટમાં ફરી એકવાર ભૂ-રાજકીય તણાવ (Geopolitical Tensions) જોવા મળી રહ્યો છે. બુધવારે Brent Crude ફ્યુચર્સમાં મોટો ઉછાળો નોંધાયો હતો અને તે $100 ની સપાટીની નજીક પહોંચી ગયું છે. આ ઘટનાક્રમ ૮ સપ્ટેમ્બરે ઓમાનના અખાત પાસે અમેરિકી સૈન્ય દ્વારા ઈરાનના પાંચ ઓઈલ ટેન્કર્સને નષ્ટ કરવામાં આવ્યા બાદ બન્યો છે. આ કાર્યવાહી ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ દ્વારા અમેરિકી નૌકાદળ પર કરાયેલા મિસાઈલ હુમલાનો જવાબ હતો.
ભારતીય શેરબજાર પર અસર
ભારત પોતાની ક્રૂડ ઓઈલની 85% થી વધુ જરૂરિયાત આયાત કરે છે. આવા સંજોગોમાં ક્રૂડના વધતા ભાવ સીધા આપણા ટ્રેડ ડેફિસિટ (Trade Deficit) પર અસર કરે છે. ક્રૂડ મોંઘું થવાથી ડોલર સામે રૂપિયો પણ નબળો પડી શકે છે.
OMCs (Oil Marketing Companies): Bharat Petroleum, Hindustan Petroleum અને Indian Oil Corporation જેવી કંપનીઓ માટે માર્જિનનું દબાણ વધી શકે છે. જો આ કંપનીઓ પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં વધારો ન કરે, તો તેમના નફામાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
Upstream Companies: ONGC અને Oil India જેવી કંપનીઓ માટે સ્થિતિ અલગ છે. ક્રૂડના વધતા ભાવથી તેમની આવકમાં વધારો થઈ શકે છે, જોકે તે સરકારની ટેક્સ નીતિઓ પર નિર્ભર કરે છે.
અન્ય સેક્ટર: એરલાઈન્સ, પેઈન્ટ અને કેમિકલ કંપનીઓ માટે કાચા માલનો ખર્ચ (Input cost) વધી જશે, જે સીધી તેમના બોટમ લાઈન (Bottom line) પર અસર કરશે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું?
આ સ્થિતિ હજુ પણ ગંભીર છે. જો હોરમૂઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં સપ્લાય ચેઈન ખોરવાશે તો ભાવ લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે ક્રૂડના ભાવ, રૂપિયાની મૂવમેન્ટ અને સરકાર દ્વારા ફ્યુઅલ સબસિડી અંગે લેવાતા નિર્ણયો પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.