ભારત સરકારની **₹18,100 કરોડની** બેટરી મેન્યુફેક્ચરિંગ PLI સ્કીમ સામે મોટા પડકારો સામે આવ્યા છે. મંજૂર કરાયેલા **40 GWh** ના ટાર્ગેટમાંથી અત્યાર સુધી માત્ર **1 GWh** ક્ષમતા જ કાર્યરત થઈ શકી છે, જે રોકાણકારો માટે ચિંતાનો વિષય છે.
ભારત સરકાર દ્વારા સ્થાનિક બેટરી ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે શરૂ કરવામાં આવેલી ₹18,100 કરોડની પ્રોડક્શન-લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) સ્કીમ હાલમાં મુશ્કેલીમાં મુકાઈ હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. સરકારે Ola Cell Technologies, Reliance New Energy અને ACC Energy Storage જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓને 40 GWh ની મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષમતા ફાળવી હતી, પરંતુ જમીની સ્તરે પ્રગતિ ખૂબ જ ધીમી છે. હાલમાં તમિલનાડુમાં Ola ની ફેસિલિટીમાં માત્ર 1 GWh ક્ષમતા જ ઓપરેશનલ છે.
ઉત્પાદન અને ખર્ચના પડકારો
આ ઉત્પાદકો માટે સૌથી મોટો અવરોધ વિદેશી કાચા માલ પરની નિર્ભરતા છે. બેટરીના કુલ ઉત્પાદન ખર્ચના 60 ટકા થી વધુ હિસ્સો એનોડ અને કેથોડ જેવા ઘટકોનો હોય છે, જે હજુ પણ મોટાભાગે વિદેશથી આયાત કરવામાં આવે છે. આયાતી માલના ઊંચા ખર્ચ અને વૈશ્વિક સ્તરે બેટરીના ભાવમાં થયેલા ઘટાડાને કારણે નવા સ્થાનિક ખેલાડીઓ માટે નફાકારકતા જાળવવી મુશ્કેલ બની રહી છે.
સરકારી ટેન્ડરો અને નિયમનકારી અનિશ્ચિતતા
સેક્ટર પર નીતિગત દબાણ પણ વધી રહ્યું છે. ગ્રીડ ઇન્ટિગ્રેશન માટેના મોટા બેટરી સિસ્ટમ ટેન્ડરોમાં વારંવાર વિલંબ થઈ રહ્યો છે. મિનિસ્ટ્રી ઓફ હેવી ઇન્ડસ્ટ્રીઝે ડેવલપર્સના સવાલોના કારણે બિડિંગની ડેડલાઈન ઓક્ટોબરથી લંબાવીને નવેમ્બર કરી હતી. ટેકનિકલ બેન્ચમાર્ક અને નિયમનકારી માળખાને લઈને હજુ પણ સ્પષ્ટતાનો અભાવ છે.
કંપનીઓ માટે હવે મોટો પડકાર ભારે મૂડી રોકાણ અને ઉત્પાદનમાં વિલંબ વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો છે. જ્યાં સુધી કાચા માલની સપ્લાય ચેઈન સ્થાનિક સ્તરે મજબૂત નહીં થાય, ત્યાં સુધી કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ રહી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે આ પ્રોજેક્ટ્સની પ્રગતિ અને સરકાર તરફથી મળનારી સ્પષ્ટતા પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.