Airbus ની ભારત પર નજર: સસ્ટેનેબલ ફ્યુઅલનું હબ બનવાની ક્ષમતા, પણ આ મોટા પડકારો રોકી શકે છે વિકાસ!

ભારત: ગ્રીન એવિએશન ફ્યુઅલનું સંભવિત હબ

એરોસ્પેસ ક્ષેત્રની અગ્રણી કંપની Airbus એ ભારતને સસ્ટેનેબલ એવિએશન ફ્યુઅલ (SAF) ના વિકાસ માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્ર તરીકે ઓળખાવ્યું છે. કંપનીના પ્રેસિડેન્ટ અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર, જુર્ગન વેસ્ટરમેયર (Jurgen Westermeier) માને છે કે ભારતના કૃષિ ઉત્પાદનો, ખાસ કરીને પાકના અવશેષો, અને દેશની મજબૂત એન્જિનિયરિંગ ક્ષમતા તેને વૈશ્વિક SAF પ્રયાસોમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવવામાં મદદ કરી શકે છે. જોકે, આ સંક્રમણની ગતિ અને વ્યાપ નક્કી કરવામાં અનેક આર્થિક અને લોજિસ્ટિકલ જટિલતાઓ રહેલી છે.

કૃષિનો લાભ: કાચો માલ અને વ્યવહારિકતા

ભારત દર વર્ષે આશરે 230 મિલિયન ટન વધારાનો કૃષિ કચરો ઉત્પન્ન કરે છે, જેમાં ચોખા અને ઘઉંના પરાળનો મોટો હિસ્સો છે. આ બાયોમાસ, સેકન્ડ-જનરેશન (2G) બાયોફ્યુઅલ માટે મુખ્ય કાચો માલ બની શકે છે, જે એલ્કોહોલ-ટુ-જેટ (AtJ) જેવી ટેકનોલોજી દ્વારા SAF ઉત્પાદનમાં વપરાય છે. 2018 માં અપડેટ થયેલી ભારતની નેશનલ પોલિસી ઓન બાયોફ્યુઅલ્સ, શેરડી જેવા પરંપરાગત સ્ત્રોતો ઉપરાંત કૃષિ અવશેષોનો પણ સમાવેશ કરે છે. આ નીતિગત માળખું અને સરકારના બાયોફ્યુઅલ મિશ્રણના લક્ષ્યાંકો સહાયક વાતાવરણ પૂરું પાડે છે. જોકે, આ કૃષિ સંપત્તિને સતત ઉપલબ્ધ અને આર્થિક રીતે સધ્ધર SAF સપ્લાય ચેઇનમાં રૂપાંતરિત કરવામાં નોંધપાત્ર અવરોધો છે. છૂટાછવાયા ખેતરોમાંથી પાકના અવશેષોને એકત્રિત કરવાની, તેના સંગ્રહનો ખર્ચ અને પ્રોસેસિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં જરૂરી રોકાણો મુખ્ય અવરોધો છે. ખેડૂતો ચોખાના પરાળ માટે ટન દીઠ INR 550 થી 1,500 કમાઈ શકે છે, પરંતુ તેના માટે હજુ વિકાસશીલ મજબૂત સપ્લાય ચેઇનની જરૂર છે. SAF નો ઊંચો ખર્ચ, જે પરંપરાગત જેટ ફ્યુઅલ કરતાં 2.5 થી 3.5 ગણો વધુ છે, તે આર્થિક સમીકરણને વધુ જટિલ બનાવે છે અને સંભવતઃ સરકારી સબસિડી અથવા ભાવ નિર્ધારણ પદ્ધતિઓની જરૂર પડી શકે છે.

AI, સ્પર્ધકો અને ખર્ચનું સમીકરણ

Airbus એવિએશન ક્ષેત્રમાં કાર્યક્ષમતા વધારવા અને નેટ-ઝીરો લક્ષ્યાંકો હાંસલ કરવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો ઉપયોગ કરવાની હિમાયત કરે છે. AI લોજિસ્ટિક્સ અને ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતાને સુધારવામાં ભૂમિકા ભજવી શકે છે, પરંતુ તે કાચા માલની પ્રાપ્તિના પડકારોને મૂળભૂત રીતે બદલતું નથી. અન્ય મોટી એરોસ્પેસ કંપનીઓ જેવી કે Boeing (જેનું બજાર મૂડીકરણ આશરે $190 બિલિયન અને P/E રેશિયો લગભગ 102 છે) અને Embraer (જેનું બજાર મૂલ્ય આશરે R$68 બિલિયન અને P/E રેશિયો 33-41 ની રેન્જમાં છે) પણ SAF વ્યૂહરચનાઓ પર કામ કરી રહી છે. Boeing 2030 સુધીમાં 100% SAF નો ઉપયોગ કરી શકે તેવા વિમાનો માટે ભારે રોકાણ કરી રહ્યું છે. Airbus, જેનું બજાર મૂડીકરણ $150-$180 બિલિયન ની રેન્જમાં છે અને TTM P/E રેશિયો આશરે 30 છે, તે આવા સ્પર્ધકો સામે છે. હાલમાં, વૈશ્વિક જેટ ફ્યુઅલ વપરાશમાં SAF નો હિસ્સો 1% કરતા ઓછો છે. એનાલિસ્ટનો sentiment Airbus માટે સકારાત્મક છે, જેમાં સરેરાશ ટાર્ગેટ પ્રાઈસ આશરે 225 EUR છે, જે કંપનીની લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચનામાં રોકાણકારોનો વિશ્વાસ દર્શાવે છે.

આશાવાદ સામે વાસ્તવિકતાઓ: આર્થિક પડકારો અને અમલીકરણ જોખમો

આમ છતાં, નોંધપાત્ર અવરોધો યથાવત છે. મુખ્ય પડકાર આર્થિક સધ્ધરતાનો છે; કૃષિ અવશેષોને એકત્રિત કરવા અને પ્રોસેસ કરવા માટે નફાકારક બિઝનેસ કેસ વિના, ખેડૂતો તેને સળગાવવાનું ચાલુ રાખશે, જેનાથી વાયુ પ્રદૂષણ ફેલાશે. વધુમાં, SAF ઉત્પાદન એક ખર્ચાળ પ્રવૃત્તિ છે, જે મજબૂત નીતિ નિર્દેશો અથવા નોંધપાત્ર પ્રોત્સાહનો વિના વ્યાપકપણે અપનાવવામાં મોટો અવરોધ છે. ભલે ભારતમાં નીતિઓ ઘડવામાં આવી હોય, પરંતુ પરિપક્વ, મોટા પાયે SAF સપ્લાય ચેઇનના વિકાસમાં 'વેલ્યુ ચેઇન ગેપ્સ' છે જે ખાનગી ક્ષેત્રના મૂડીકરણને અવરોધે છે. Airbus ની પર્યાવરણીય અને વ્યવસાયિક મેટ્રિક્સ મજબૂત હોવા છતાં, તેનું ગવર્નન્સ સ્કોર 37/100 છે, જે દેખરેખ અથવા વ્યવસ્થાપન પદ્ધતિઓમાં સુધારા માટેના ક્ષેત્રો સૂચવી શકે છે જે વ્યૂહાત્મક અમલીકરણને અસર કરી શકે છે. ભારતના SAF ની સંભાવનાને સાકાર કરવાનો માર્ગ માત્ર સંસાધનોની ઉપલબ્ધતાનો જ નથી, પરંતુ ઐતિહાસિક રીતે સમાન પહેલોને અસર કરતા આંતરિક આર્થિક ઘર્ષણ અને સ્કેલિંગ જટિલતાઓને પાર કરવાનો પણ છે.