કેન્દ્રીય પર્યાવરણ મંત્રાલયની સલાહકાર સમિતિએ છત્તીસગઢમાં Adani ગ્રુપના બે કોલસા ખાણ પ્રોજેક્ટ્સ માટે પ્રાથમિક મંજૂરી આપી દીધી છે. આ પ્રોજેક્ટ્સ હેઠળ પેટાકંપનીઓ Pelma Collieries અને Ambuja Cements દ્વારા સંચાલન માટે લગભગ **1,000 હેક્ટર** જંગલ જમીનનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. રોકાણકારોએ ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે આ પ્રોજેક્ટ્સ હાલમાં સ્ટેજ-વન ક્લિયરન્સ હેઠળ છે અને કડક પર્યાવરણીય તથા વળતરની શરતોને આધીન છે.
Pelma ઓપન કાસ્ટ માઈન ડેવલપમેન્ટ
Adani Enterprises Limited ની પેટાકંપની Pelma Collieries દ્વારા સંચાલિત Pelma ઓપન કાસ્ટ માઈન પ્રોજેક્ટને 360 હેક્ટર થી વધુ જંગલ જમીનને ડાયવર્ટ કરવાની મંજૂરી મળી છે. સમિતિના રેકોર્ડ મુજબ, આ પ્રોજેક્ટમાં 52,000 થી વધુ વૃક્ષો કાપવાની જરૂર પડશે. આ સ્થળ Kelo નદી પાસે આવેલું છે અને ઉચ્ચ-સંરક્ષણ મૂલ્યવાળા ઝોનમાં હોવાને કારણે સમિતિએ આ સ્થળની જરૂરિયાતની સમીક્ષા કરી હતી. રાજ્ય સરકારે જણાવ્યું કે આ પ્રોજેક્ટ આ ચોક્કસ સ્થાન માટે જ છે અને કોલસાના ભંડારના ઉત્ખનન માટે કોઈ વિકલ્પ ઉપલબ્ધ નથી.
Purunga અંડરગ્રાઉન્ડ કોલ બ્લોક
બીજા પ્રોજેક્ટમાં Ambuja Cements Limited દ્વારા સંચાલિત Purunga અંડરગ્રાઉન્ડ કોલ બ્લોકનો સમાવેશ થાય છે. આ ઓપરેશન માટે 620 હેક્ટર થી વધુ જંગલ જમીનને ડાયવર્ટ કરવાની જરૂર પડશે. FAC એ નોંધ્યું કે આ એક અંડરગ્રાઉન્ડ માઈનિંગ વેન્ચર હોવાથી, સપાટીની સ્થિરતા સંબંધિત સંભવિત જોખમો છે, જેમાં જંગલ વિસ્તારમાં 4.48 mm/m થી વધુનું ડિફોર્મેશન સ્ટ્રેન (deformation strain) થવાની આગાહી છે. મંજૂરીની શરત તરીકે, કંપનીએ સપાટીના સ્ટ્રેનને મેનેજ કરવા માટેના ઉપાયોનો ખર્ચ ઉઠાવવો પડશે. જો વાસ્તવિક સબસિડન્સ લેવલ (subsidence levels) પ્રારંભિક અનુમાનો કરતાં વધી જાય તો કંપની વધારાના વળતર અથવા વળતરરૂપ વનીકરણ માટે જવાબદાર રહેશે.
પર્યાવરણીય શરતો અને દેખરેખ
7 જુલાઈ, 2026 ના રોજ આપવામાં આવેલી બંને મંજૂરીઓ શરતી છે. મંત્રાલય દ્વારા અંતિમ સ્ટેજ-ટુ ડાયવર્ઝન મંજૂરી આપતા પહેલા કંપનીએ ફરજિયાત વળતરરૂપ વનીકરણ કાર્યક્રમો પૂર્ણ કરવા પડશે અને અન્ય પર્યાવરણીય જરૂરિયાતો સંતોષવી પડશે. સમિતિએ પ્રોજેક્ટ વિસ્તારની નજીક જંગલી હાથીઓની હાજરી પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો, જે ઓપરેશન્સ માટે પર્યાવરણીય દેખરેખનું એક સ્તર ઉમેરે છે.
રોકાણકારો માટે, આ પ્રોજેક્ટ્સ ઊર્જા અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં કંપનીના લાંબા ગાળાના મૂડી વિસ્તરણનો ભાગ છે. જ્યારે પ્રારંભિક મંજૂરી એક સીમાચિહ્નરૂપ છે, સ્ટેજ-વન થી અંતિમ સ્ટેજ-ટુ ક્લિયરન્સ સુધીનું સંક્રમણ વન અને વન્યજીવન સંરક્ષણ કાયદાઓના કડક પાલન પર આધાર રાખે છે. શેરધારકો માટે મુખ્ય મોનિટરિંગ મુદ્દાઓમાં અંતિમ પરમિટ મેળવવાની સમયરેખા, પર્યાવરણીય પાલન માટે જરૂરી વાસ્તવિક મૂડી ખર્ચ અને સંબંધિત સંસ્થાઓની ઓપરેશનલ ક્ષમતા અને નફા માર્જિન પર આ પ્રોજેક્ટ્સની અસર શામેલ છે.