Strait of Hormuz માંથી પસાર થવા માટે ઈરાન દ્વારા ઉઘરાવવામાં આવતા ટ્રાન્ઝિટ ફીના વિવાદે જોર પકડ્યું છે. **60** થી વધુ દેશોના ગઠબંધને આ નિર્ણયને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન ગણાવીને ફગાવી દીધો છે, જેના કારણે ગ્લોબલ એનર્જી માર્કેટ અને સપ્લાય ચેઈનમાં મોટું જોખમ ઊભું થયું છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનો હવાલો
યુરોપિયન યુનિયન, યુનાઇટેડ કિંગડમ, જાપાન, સિંગાપોર, ઓસ્ટ્રેલિયા અને કેનેડા સહિતના 60 થી વધુ દેશોએ એકસાથે મળીને ઈરાનના આ નિર્ણય સામે અવાજ ઉઠાવ્યો છે. યુનાઇટેડ નેશન્સ કન્વેન્શન ઓન ધ લો ઓફ ધ સીનો હવાલો આપતા આ બ્લોકે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગો વૈશ્વિક વ્યાપાર માટે ખુલ્લા રહેવા જોઈએ અને તે કોઈ એક દેશની જાગીર નથી.
ઓઈલ સપ્લાય પર શું અસર?
Strait of Hormuz એ દુનિયાનો સૌથી વ્યસ્ત અને મહત્વનો દરિયાઈ માર્ગ છે. 28 ફેબ્રુઆરી, 2026 થી શરૂ થયેલા અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષને કારણે અહીં ટ્રાફિક મોટા પાયે પ્રભાવિત થયો છે. યુદ્ધ પહેલા અહીંથી દરરોજ સરેરાશ 125 જહાજો પસાર થતા હતા, જે ઘટીને 6 ઓક્ટોબરે માત્ર 7 પર પહોંચી ગયા છે, જે અત્યાર સુધીનો સૌથી નીચો આંકડો છે.
એનર્જી માર્કેટ અને રોકાણકારો માટે જોખમ
વિશ્વના લગભગ 20% ઓઈલ અને ગેસ સપ્લાય આ રૂટ પર નિર્ભર છે. હાલના તણાવને લીધે શિપિંગ કંપનીઓના વીમા પ્રીમિયમ વધી રહ્યા છે અને ટેન્કરોને લાંબા અંતર કાપવા પડી રહ્યા છે, જે સીધી રીતે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધારો કરી શકે છે. માર્કેટ એક્સપર્ટ્સ માને છે કે જો સ્થિતિ નહીં સુધરે, તો મેન્યુફેક્ચરિંગ, એવિએશન અને લોજિસ્ટિક્સ જેવા એનર્જી-આધારિત સેક્ટર્સના અર્નિંગ્સ પર દબાણ આવી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે ખાસ કરીને Brent crude ના ભાવ પર નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે કોઈપણ નવો ઘટનાક્રમ વૈશ્વિક બજારોમાં મોટી વોલેટિલિટી લાવી શકે છે.