ભારતમાં બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ ક્ષમતાના આશરે **12 GWh** જેટલા પ્રોજેક્ટ્સ વિલંબમાં મુકાય તેવી આશંકા છે. ગ્લોબલ લેવલે કમ્પોનન્ટ્સના ભાવ વધતા પ્રોજેક્ટની પ્રોફિટેબિલિટી પર દબાણ આવ્યું છે.
ભારતનું બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સેક્ટર હાલમાં એક મુશ્કેલ તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. ગ્લોબલ માર્કેટમાં બેટરી કમ્પોનન્ટ્સના ભાવમાં થયેલા વધારાને કારણે અંદાજે 12 GWh ની ક્ષમતા ધરાવતા પ્રોજેક્ટ્સ સમયસર પૂરા થવા સામે પ્રશ્નાર્થ ચિન્હ લાગી ગયો છે.
પ્રોફિટ પર દબાણ
વર્ષ 2025 માં જ્યારે બિડિંગ કરવામાં આવ્યું હતું, ત્યારે ઘણી કંપનીઓએ એવી ધારણા રાખી હતી કે કમ્પોનન્ટ્સના ભાવ ઘટશે. પરંતુ 2026 માં ભાવમાં થયેલા ઉછાળાને કારણે કંપનીઓના માર્જિન પર મોટી અસર પડી છે. પરિણામે, પ્રોજેક્ટ્સ માટે નક્કી કરાયેલો 12-14% નો ઇન્ટરનલ રેટ ઓફ રિટર્ન (IRR) મેળવવો મુશ્કેલ બની રહ્યો છે.
અમલીકરણ અને અનુભવનું જોખમ
CRISIL Ratings ના રિપોર્ટ મુજબ, વિલંબિત થઈ શકે તેવા પ્રોજેક્ટ્સમાંથી 8 થી 9 GWh ક્ષમતા એવા ડેવલપર્સ પાસે છે જેમનો જટિલ ઇક્વિપમેન્ટ પ્રોક્યોરમેન્ટમાં અનુભવ ઓછો છે. સોલર કે વિન્ડ પ્રોજેક્ટ્સ કરતા બેટરી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ અલગ છે, જેમાં સોફિસ્ટિકેટેડ હાર્ડવેરની જરૂર પડે છે. આ માટે વિદેશી સપ્લાયર્સ પરની નિર્ભરતા નાના ડેવલપર્સ માટે સપ્લાય ચેઈન અને ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો વધારી રહી છે.
સેક્ટર પર શું અસર પડશે?
FY27 અને FY28 દરમિયાન પૂર્ણ થવા માટે કુલ 50-55 GWh ની પાઈપલાઈન છે, જેમાંથી 12 GWh પર સીધું સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ્સ સરકારી ઓક્શન સાથે જોડાયેલા હોવાથી જો સમયસર કામ પૂર્ણ નહીં થાય, તો પેનલ્ટી કે કોન્ટ્રાક્ટ રી-નેગોસિએશન જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાઈ શકે છે.