Zerodha ના CEO Nithin Kamath એ ફરજિયાત **2% CSR** ના નિયમ પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. તેમનું માનવું છે કે આ નિયમને કારણે કંપનીઓ સામાજિક બદલાવ લાવવાને બદલે માત્ર નિયમ પાલન પર ધ્યાન આપે છે.
CSR એટલે માત્ર એક ફોર્માલિટી?
Nithin Kamath ના મતે, હાલમાં Companies Act 2013 હેઠળ મોટી કંપનીઓએ તેમના સરેરાશ નેટ પ્રોફિટના 2% રકમ CSR પ્રવૃત્તિઓ પાછળ ખર્ચવી પડે છે. પરંતુ, આ રકમ મોટાભાગે મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત અને દિલ્હી જેવા વિકસિત રાજ્યોમાં જ વપરાય છે, કારણ કે કંપનીઓ તેમની આસપાસના વિસ્તારોમાં જ પ્રોજેક્ટ્સ કરવા માંગે છે. પરિણામે, જે વિસ્તારોને સાચા વિકાસની જરૂર છે, ત્યાં પૂરતું ભંડોળ પહોંચતું નથી.
નવો પ્રસ્તાવ: ટેક્સમાં વધારો
Kamath એ એક નવો વિચાર રજૂ કર્યો છે કે જો ફરજિયાત 2% CSR ખર્ચના બદલે કોર્પોરેટ ટેક્સમાં 2% નો વધારો કરવામાં આવે, તો સરકાર આ ફંડને દેશની સાચી જરૂરિયાત મુજબ યોગ્ય જગ્યાએ વાપરી શકે. આનાથી કંપનીઓ જે આ 2% ને માત્ર એક મર્યાદા (Ceiling) માને છે, તે માનસિકતા પણ બદલાઈ શકે છે.
લાંબાગાળાનું રોકાણ vs ટૂંકાગાળાના લક્ષ્યાંકો
ઘણી કોર્પોરેટ કંપનીઓ વાર્ષિક રિપોર્ટમાં સારા આંકડા બતાવવા માટે ટૂંકાગાળાના પ્રોજેક્ટ્સ જેવા કે વૃક્ષારોપણ કે શાળા બનાવવા પર ધ્યાન આપે છે. પરંતુ સામાજિક સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે લાંબાગાળાની પ્રતિબદ્ધતા જરૂરી છે, જે વાર્ષિક બજેટના દબાણ હેઠળ શક્ય બનતું નથી. ઉદાહરણ તરીકે, Zerodha ની Rainmatter Foundation તેના પ્રોફિટના લગભગ 10% પર્યાવરણ અને ક્લાઈમેટ ચેન્જ પ્રોજેક્ટ્સ પાછળ ખર્ચે છે, જે એક લાંબાગાળાનું રોકાણ છે.
અંતમાં, સરકાર આ મોડેલમાં કોઈ ફેરફાર લાવે છે કે નહીં તે જોવું રહ્યું, પરંતુ આ ચર્ચાએ કોર્પોરેટ ઈન્ડિયામાં એક નવી જ મથામણ ઊભી કરી છે.