Zerodha ના કો-ફાઉન્ડર Nithin Kamath ના મતે, ભારતમાં રિટેલ રોકાણકારોની સંખ્યા **2 કરોડથી વધીને 13 કરોડ** સુધી પહોંચી છે તેનું મુખ્ય શ્રેય Reliance Jio અને Bharti Airtel દ્વારા તૈયાર કરાયેલા ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને જાય છે. સસ્તા ડેટા અને UPI ના કારણે માર્કેટમાં પ્રવેશ કરવો હવે ખૂબ જ સરળ બન્યો છે.
ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એક ગેમ ચેન્જર
એક દાયકા પહેલા શેરબજારમાં રોકાણ કરવું એટલે ફિઝિકલ પેપરવર્ક અને લાંબી પ્રક્રિયાઓનો સામનો કરવો. આ સ્થિતિમાં માત્ર મોટા શહેરોના ગણ્યાગાંઠ્યા રોકાણકારો જ માર્કેટનો લાભ લઈ શકતા હતા. પરંતુ Reliance Jio અને Bharti Airtel દ્વારા લાવવામાં આવેલી ઈન્ટરનેટ ક્રાંતિએ આ ચિત્ર બદલી નાખ્યું છે. સસ્તા ડેટા, આધાર-આધારિત વેરિફિકેશન અને UPI ની સુવિધાએ નાણાકીય સેવાઓ માટે એક નવો 'ડિજિટલ હાઈવે' તૈયાર કર્યો છે.
ડિસ્કાઉન્ટ બ્રોકરેજનું વધતું મહત્વ
આ ડિજિટલ માળખાના કારણે Zerodha જેવી ડિસ્કાઉન્ટ બ્રોકરેજ કંપનીઓને ઝડપથી આગળ વધવાની તક મળી છે. હવે કોઈ પણ વ્યક્તિ નાના ગામ કે દૂરના વિસ્તારોમાંથી ઘરે બેઠા ઓનલાઈન ટ્રેડિંગ કરી શકે છે. કંપનીઓએ મોંઘી ઓફિસો ખોલવાને બદલે ઓનલાઈન-ફર્સ્ટ મોડેલ અપનાવ્યું છે, જેણે માર્કેટમાં નવા રોકાણકારોના પૂર લાવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે.
ટેલિકોમ અને મૂડી બજારનું ચક્ર
આજે ટેલિકોમ જાયન્ટ્સ અને શેરબજાર વચ્ચે એક અનોખું જોડાણ જોવા મળી રહ્યું છે. જે ટેલિકોમ કંપનીઓએ રોકાણકારોને માર્કેટ સુધી પહોંચાડવા માટે ડિજિટલ માધ્યમ પૂરું પાડ્યું હતું, હવે તેઓ જ આ માર્કેટ દ્વારા પોતાનું કેપિટલ એકત્ર કરી રહ્યા છે. આમ, ટેલિકોમ સેક્ટર માત્ર ડિજિટલ એડોપ્શન જ નહીં, પણ દેશના ફાઈનાન્સિયલ માર્કેટનું એન્જિન પણ બની ગયું છે.
જોખમ અને સાવચેતી
જોકે, આ ડિજિટલ તેજી સાથે નવા પડકારો પણ આવ્યા છે. સરળ એક્સેસને કારણે નવા રોકાણકારો અત્યંત જોખમી ફાઈનાન્શિયલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સમાં ટ્રેડિંગ કરી રહ્યા છે, જેને લઈને રેગ્યુલેટર્સ પણ ચિંતિત છે. હવે ઉદ્યોગનું ધ્યાન માત્ર નવા રોકાણકારો જોડવા પર જ નહીં, પરંતુ તેમની સુરક્ષા અને જોખમ વ્યવસ્થાપન પર પણ કેન્દ્રિત થઈ રહ્યું છે.