પશ્ચિમ બંગાળમાં 'Street Vendors Act 2014' ના અમલીકરણમાં થઈ રહેલો વિલંબ લાખો અસંગઠિત કામદારોને કાયદાકીય સુરક્ષાથી વંચિત રાખી રહ્યો છે, જેની સીધી અસર સ્થાનિક અર્થતંત્ર અને ઉત્પાદકતા પર પડી રહી છે.
વહીવટી અને આર્થિક અવરોધ
પશ્ચિમ બંગાળમાં સ્ટ્રીટ વેન્ડર્સ માટેના કાયદાકીય માળખામાં લાંબા સમયથી અવરોધ આવી રહ્યો છે. કેન્દ્ર સરકારના Street Vendors Act 2014 હેઠળ વેન્ડર્સને નિયંત્રિત કરવા અને તેમને સુરક્ષા આપવા માટેની સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા છે, જેમાં દર 5 વર્ષે સર્વેક્ષણ કરવું, આઈડેન્ટિટી કાર્ડ આપવા અને વોર્ડની વસ્તીના 2.5% સુધીના વિસ્તારને વેન્ડિંગ ઝોન તરીકે ફાળવવાની જોગવાઈ છે, પરંતુ રાજ્ય સરકાર હજુ સુધી આનું અસરકારક અમલીકરણ કરી શકી નથી.
આર્થિક સ્થિતિ અને જોખમ
'Annual Survey of Unincorporated Sector Enterprises' ના ડેટા અનુસાર, એક વેન્ડરની વાર્ષિક ગ્રોસ વેલ્યુ એડેડ (GVA) આશરે ₹1.56 લાખ જેટલી છે. આ રકમમાંથી મજૂરી, ખર્ચ અને ઘસારો કાઢતા તેમની પાસે બચત માટે ખૂબ ઓછો અવકાશ રહે છે. જ્યારે સત્તાવાળાઓ યોગ્ય પુનર્વસન વગર માત્ર ફૂટપાથ ખાલી કરાવે છે, ત્યારે આ સૂક્ષ્મ ઉદ્યોગોનું મોડેલ સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ જાય છે.
રોકાણકારો માટે સમજ
ઘણીવાર નીચા બેરોજગારીના આંકડા વાસ્તવિકતા છુપાવે છે, કારણ કે ફોર્મલ નોકરીઓના અભાવે લોકો પરાણે આ વ્યવસાયમાં જોડાય છે. જ્યાં સુધી સ્ટ્રીટ વેન્ડિંગને અર્થતંત્રના એક કાયદેસરના હિસ્સા તરીકે નહીં જોવામાં આવે, ત્યાં સુધી આ ક્ષેત્રની ઉત્પાદકતા સીમિત રહેશે. રોકાણકારોએ પશ્ચિમ બંગાળના મ્યુનિસિપલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ અને નીતિગત ફેરફારો પર નજર રાખવી જોઈએ જે વેન્ડર્સને વિસ્થાપિત કરવાને બદલે તેમને પ્રોત્સાહિત અને નિયંત્રિત કરવાની દિશામાં હોય.