US 10-year Treasury yields **5.34%** પર પહોંચીને **2002** પછીની સર્વોચ્ચ સપાટી પર છે. આમ છતાં, રોકાણકારો AI સ્ટોક્સમાં આંધળી દોટ મૂકી રહ્યા છે. શું આ વધતું દેવું અને ઊંચા વ્યાજદર માર્કેટ માટે જોખમી સાબિત થશે?
ગ્લોબલ માર્કેટમાં ઓક્ટોબર 2026 થી એક અજીબ વિરોધાભાસ જોવા મળી રહ્યો છે. સામાન્ય રીતે, જ્યારે સરકારી બોન્ડ યીલ્ડ વધે છે, ત્યારે શેરબજારમાં રોકાણકારોનો રસ ઘટે છે કારણ કે બોન્ડમાંથી સુરક્ષિત રિટર્ન મળતું હોય છે. પરંતુ, હાલમાં AI સ્ટોક્સમાં જોવા મળતી તેજી આ નિયમને પડકારી રહી છે, કારણ કે રોકાણકારોને વિશ્વાસ છે કે AI પ્રોડક્ટિવિટીમાં થનારો વધારો વ્યાજદરના બોજ કરતા ઘણો મોટો હશે.
દેવાના આધારે વિસ્તરણનું જોખમ
ટેક કંપનીઓ અગાઉ તેમના રોકડ ભંડોળથી વિકાસ કરતી હતી, પરંતુ હવે સ્થિતિ બદલાઈ છે. 2026 માં ટેક જાયન્ટ્સ AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ અંદાજે $863 બિલિયન ખર્ચશે, જેમાંથી લગભગ $282 બિલિયન તો બહારથી ઉધાર લઈને મેળવવામાં આવશે. આ વધતું દેવું કંપનીઓને વ્યાજદર પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ બનાવે છે. જો વ્યાજદર ઊંચા રહેશે, તો આ વ્યાજની ચુકવણી કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિનને ગંભીર રીતે અસર કરી શકે છે.
માર્જિન ડેબિટનો રેકોર્ડ અને માર્કેટની સ્થિતિ
માત્ર કંપનીઓ જ નહીં, પણ વ્યક્તિગત રોકાણકારો પણ જોખમ વધારી રહ્યા છે. જૂન 2026 સુધીમાં માર્જિન ડેબિટ (શેર ખરીદવા માટે લીધેલું ઉધાર) રેકોર્ડ $1.5 ટ્રિલિયન પર પહોંચ્યું છે. આનો અર્થ એ છે કે માર્કેટમાં તેજી મોટાભાગે ઉધારના પૈસા પર ટકેલી છે. જો ભાવમાં અચાનક ઘટાડો થાય, તો માર્જિન કોલને કારણે ફરજિયાત વેચવાલી (forced selling) આવી શકે છે, જે બજારને નીચે ખેંચી શકે છે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાન રાખવું?
હાલનું માર્કેટ AI માંથી ભવિષ્યમાં મોટા નફાની આશા પર ચાલી રહ્યું છે. જો આ ઉત્પાદકતા વધારો અપેક્ષા મુજબ નહીં મળે, તો માર્કેટમાં મોટું કરેક્શન આવી શકે છે. આગામી ક્વાર્ટર્સમાં, ફેડરલ રિઝર્વની પોલિસી અને ટેક ફર્મ્સની વાસ્તવિક આવક વિરુદ્ધ તેમના પર વધતા વ્યાજના બોજ પર નજર રાખવી અત્યંત આવશ્યક છે.