US Treasury Department એ ભારત સાથે જોડાયેલા અનેક લોકો અને **9** જેટલી સંસ્થાઓ પર પ્રતિબંધો મૂક્યા છે. આરોપ છે કે આ નેટવર્ક ઇરાનના 'શેડો ફ્લીટ'ને ઓઈલ સેન્ક્શન્સથી બચવા માટે ફેક મેરીટાઈમ સર્ટિફિકેટ્સ આપી રહ્યું હતું.
અમેરિકાના ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટે આ ગંભીર પગલું ભરતા ભારત સાથે જોડાયેલા વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓને પોતાની બ્લેકલિસ્ટમાં મૂક્યા છે. આ લોકો પર ઇરાનના ગેરકાયદેસર ઓઈલ એક્સપોર્ટમાં મદદ કરવાનો આરોપ છે. મુખ્ય આરોપીઓમાં સુનીલ કુમાર શર્મા, જસપ્રીત પ્રીતિ શાહિદ, અશ્વિની કુમાર ધિમાન અને ઇશ્વિન્દર સિંહ જેવા નામો સામેલ છે, જેઓ 2014 થી મેરીટાઈમ ફ્રોડ નેટવર્ક ચલાવતા હોવાનું સામે આવ્યું છે.
છેતરપિંડીની કામગીરી (Nature of the Scheme)
આ નેટવર્ક ગાયના, અરુબા અને તિમોર-લેસ્તે જેવી દેશોની સત્તાવાર મેરીટાઈમ ઓથોરિટી હોવાના ખોટા સ્વાંગ રચતું હતું. આ સંસ્થાઓ વહાણોના રજીસ્ટ્રેશન અને સુરક્ષાના સર્ટિફિકેટ્સ બનાવતી હતી, જેનો ઉપયોગ ઇરાનના 'શેડો ફ્લીટ' દ્વારા પોતાની ઓળખ છુપાવવા માટે કરવામાં આવતો હતો. આ રીતે તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય મોનિટરિંગ સિસ્ટમને ચકમો આપવામાં સફળ રહેતા હતા.
રોકાણકારો અને બિઝનેસ માટે ચેતવણી
આ કાર્યવાહી યુએસની 'Operation Economic Outcast' નો ભાગ છે. જોકે આ પ્રતિબંધો હાલમાં કોઈ મોટી લિસ્ટેડ કંપનીઓ પર નથી, પરંતુ તે સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે કે વૈશ્વિક સ્તરે મેરીટાઈમ કમ્પ્લાયન્સ (Compliance) કડક બની રહ્યું છે. અમેરિકાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈ પણ સંસ્થા અથવા બેંક આ પ્રતિબંધિત જૂથ સાથે વ્યવહાર કરશે, તો તેમને પણ સેકન્ડરી સેન્ક્શન્સનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વેપાર કરતી શિપિંગ અને લોજિસ્ટિક્સ કંપનીઓએ હવે તેમના ભાગીદારોનું ડ્યુ ડિલિજન્સ (Due Diligence) વધુ મજબૂત બનાવવું પડશે, જેથી અજાણતામાં પણ કોઈ પ્રતિબંધિત જૂથ સાથે લેવડદેવડ ન થઈ જાય.