યુએસ ટેરિફનો નવો અધ્યાય
આજે સવારે ભારતીય બજારોમાં તેજીનો માહોલ હતો. તેનું મુખ્ય કારણ હતું યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટનો મોટો નિર્ણય, જેમાં પ્રેસિડેન્ટ ટ્રમ્પ દ્વારા લાગુ કરાયેલા કેટલાક વ્યાપક ટેરિફને ગેરબંધારણીય ઠેરવવામાં આવ્યા હતા. આ નિર્ણયથી વૈશ્વિક વેપાર જગતમાં રાહતની લાગણી ફેલાઈ હતી, અને ભારતીય મુખ્ય ઇન્ડેક્સ, નિફ્ટી 50 (Nifty 50) લગભગ 25,700 ની ઉપર અને સેન્સેક્સ (Sensex) 83,300 ને પાર કરીને ખુલ્યા હતા.
ટ્રમ્પનો તાત્કાલિક પ્રતિભાવ અને નવી અસ્થિરતા
પરંતુ, આ ખુશી લાંબો સમય ટકી નહિ. સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયના થોડા જ કલાકોમાં, પ્રેસિડેન્ટ ટ્રમ્પે ટ્રેડ એક્ટ 1974 ની કલમ 122 નો ઉપયોગ કરીને નવા, કામચલાઉ વૈશ્વિક ટેરિફ લાગુ કરી દીધા. શરૂઆતમાં 10% જાહેર કરાયેલા આ ટેરિફ તરત જ વધારીને મહત્તમ 15% કરી દેવાયા. આ પગલાથી વેપાર નીતિમાં નવી અનિશ્ચિતતા (Uncertainty) ઊભી થઈ છે. જોકે, આ નવા ટેરિફ 150 દિવસ માટે કામચલાઉ છે, જેના પર કોંગ્રેસ આગળ નિર્ણય લેશે. કેટલાક વિશ્લેષકોના મતે, આનાથી ભારતીય નિકાસ પરનો અસરકારક ટેરિફ બોજ 18% થી ઘટીને 10% થઈ શકે છે, જે ભારતીય નિકાસકારો માટે આંશિક રીતે હકારાત્મક ગણી શકાય.
બજારમાં ડોમેસ્ટિક અને ફોરેન રોકાણકારોની સ્થિતિ
આ શરૂઆતી તેજી છતાં, બજારનું સેન્ટિમેન્ટ હજુ પણ નાજુક છે. સોમવારના સેશનમાં ભારતીય બજારોને ડોમેસ્ટિક ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ઇન્વેસ્ટર્સ (DIIs) ના મજબૂત સમર્થન મળ્યું. ગુરુવારે DIIs એ ₹2,637 કરોડ ની ખરીદી કરી હતી, જ્યારે ફોરેન પોર્ટફોલિયો ઇન્વેસ્ટર્સ (FPIs) એ ₹934 કરોડ નો ચોખ્ખો વેચાણ કર્યો હતો.
ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો અને ક્રૂડ ઓઈલ
વૈશ્વિક સ્તરે, યુએસ-ઈરાન સંબંધો જેવા ભૌગોલિક રાજકીય (Geopolitical) તણાવ પણ બજાર પર અસર કરી રહ્યા છે. આના કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી રહ્યો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent Crude) હાલમાં લગભગ $71 પ્રતિ બેરલ અને WTI ક્રૂડ (WTI Crude) $65 પ્રતિ બેરલની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. મધ્ય પૂર્વમાં કોઈ પણ પ્રકારનો તણાવ વધે તો તેલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે, જે ભારત જેવા આયાત-નિર્ભર દેશો માટે ફુગાવા (Inflation) અને ચલણ (Currency) પર દબાણ લાવી શકે છે.
નિફ્ટીનું મૂલ્યાંકન અને આગળ શું?
હાલમાં, નિફ્ટી 50 ઇન્ડેક્સ લગભગ 22.4 ના પ્રાઇસ-ટુ-અર્નિંગ (P/E) રેશિયો પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે, જે બજારનું મૂલ્યાંકન યોગ્ય (Fairly Valued) હોવાનું સૂચવે છે. જોકે, વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાને કારણે બજારમાં થોડી સ્થિરતા (Consolidation) જોવા મળી શકે છે. ભૂતકાળમાં, આવા ટેરિફના નિર્ણયોએ ભારતના ટેક્સટાઇલ અને ઓટો કમ્પોનન્ટ જેવા નિકાસ-લક્ષી ક્ષેત્રો પર અસર કરી છે. હાલની પરિસ્થિતિ સૂચવે છે કે વેપાર સંઘર્ષ (Trade Friction) ચાલુ રહી શકે છે, તેથી રોકાણકારોએ સાવચેતીપૂર્વક નિર્ણયો લેવાની જરૂર છે.