અમેરિકાનું રાષ્ટ્રીય દેવું **$40 ટ્રિલિયન**ના આંકડાને સ્પર્શી ગયું છે, જેના પગલે 30-વર્ષના ટ્રેઝરી બોન્ડ યીલ્ડ **5.3%** પર પહોંચી ગયા છે, જે છેલ્લા 19 વર્ષમાં સૌથી વધુ છે.
વૈશ્વિક બજારમાં ખળભળાટ
ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં અમેરિકન સરકારનું કુલ દેવું $40 ટ્રિલિયનના મનોવૈજ્ઞાનિક સ્તરને પાર કરી ગયું છે. આ વધતા દેવાના બોજ અને ઊંચા ફુગાવાને કારણે, 30-વર્ષના US ટ્રેઝરી બોન્ડના યીલ્ડ 5.3% થી વધુ થઈ ગયા છે, જે વર્ષ 2007 પછીનું ઉચ્ચતમ સ્તર છે. રોકાણકારો માટે આ આંકડો 'રિસ્ક-ફ્રી' રિટર્નનું બેન્ચમાર્ક છે, જેનું વધવું એટલે વૈશ્વિક સ્તરે નાણાકીય સ્થિતિનું કડક થવું.
આ તેજી પાછળના કારણો
આ સ્થિતિ પાછળ બે મુખ્ય પરિબળો જવાબદાર છે: પહેલું, અમેરિકાનું સરકારી ખર્ચ તેના અંદાજિત આવક કરતા ઘણો વધારે છે, જેથી માત્ર વ્યાજની ચૂકવણી જ વાર્ષિક $1 ટ્રિલિયનને વટાવી ગઈ છે. બીજું, AI પ્રોજેક્ટ્સ અને ડેટા સેન્ટર્સ બનાવવા માટે ટેક કંપનીઓ પણ મોટા પાયે રોકડ મેળવવા માટે દોડ લગાવી રહી છે. આ ડબલ ડિમાન્ડને કારણે રોકાણકારો સરકાર પાસેથી વધુ રિટર્ન માંગી રહ્યા છે.
સરકારી હસ્તક્ષેપ અને માર્કેટનું રિએક્શન
સ્થિતિને કાબૂમાં લેવા માટે US ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટે બોન્ડ બાયબેક પ્રોગ્રામને બમણો કરવાની જાહેરાત કરી છે. હવે દર ઓપરેશને $2 બિલિયનને બદલે $4 બિલિયનના બોન્ડ ખરીદવામાં આવશે. જોકે, માર્કેટના જાણકારો આને માત્ર કામચલાઉ ઉપાય ગણાવે છે, કારણ કે લાંબા ગાળાની નાણાકીય ખાધનો ઉકેલ હજુ દૂર છે.
ભારતીય રોકાણકારોએ શું સમજવાની જરૂર છે?
જ્યારે US ટ્રેઝરી યીલ્ડ વધે, ત્યારે ગ્લોબલ રોકાણકારો (FIIs) સુરક્ષિત રિટર્ન માટે ભારત જેવા ઉભરતા બજારોમાંથી નાણાં પાછા ખેંચીને અમેરિકન એસેટ્સમાં રોકવાનું પસંદ કરે છે. આના કારણે ભારતીય શેરબજારમાં વેચવાલી વધી શકે છે અને રૂપિયા પર દબાણ આવી શકે છે. ઉપરાંત, જે ભારતીય કંપનીઓએ ડોલરમાં લોન લીધી છે, તેમના પર વ્યાજનો બોજ પણ વધશે. હવે રોકાણકારોની નજર આગામી ફુગાવાના આંકડા અને ફેડરલ રિઝર્વના નિર્ણયો પર ટકેલી રહેશે.