૧૦-વર્ષના US Treasury yield **૫.૩%** ના સ્તરે પહોંચી ગયા છે, જે ૨૦૦૨ પછીનું સૌથી ઉંચું સ્તર છે. આ બદલાવ વૈશ્વિક સ્તરે સસ્તા મૂડી રોકાણના યુગનો અંત દર્શાવે છે, જેની સીધી અસર ભારતીય રૂપિયો, FII ફ્લો અને શેરબજારના વેલ્યુએશન પર પડશે.
વૈશ્વિક નાણાકીય બજારોમાં હાલ મોટી હલચલ જોવા મળી રહી છે, કારણ કે ૨૦ વર્ષમાં પહેલીવાર US Treasury yields આટલા ઉંચા સ્તરે પહોંચ્યા છે. ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ની શરૂઆતમાં, ૧૦-વર્ષના US Treasury yield આશરે ૫.૩૧% અને ૩૦-વર્ષના યીલ્ડ ૫.૭% ની આસપાસ ટ્રેડ કરી રહ્યા છે. ૨૦૦૮ પછીના 'ઇઝી-મની' (Easy Money) ના યુગનો આ સત્તાવાર અંત માનવામાં આવી રહ્યો છે.
યીલ્ડમાં ઉછાળાનું કારણ શું?
આ તેજીનું મુખ્ય કારણ Federal Reserve ની કડક પોલિસી છે. વધતી જતી મોંઘવારી પર કાબૂ મેળવવા માટે ફેડ દ્વારા વ્યાજદરમાં સતત વધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે. હવે બજાર એવી સ્થિતિ તરફ જઈ રહ્યું છે જ્યાં યીલ્ડ એટલે કે વ્યાજદર, સરકાર દ્વારા અપાતી લિક્વિડિટીને બદલે વાસ્તવિક આર્થિક જોખમો અને મોંઘવારીને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
ભારતીય બજાર પર શું થશે અસર?
૧. FII આઉટફ્લો: જ્યારે અમેરિકાની સરકારી બોન્ડ્સમાં ૫% થી વધુ વળતર મળતું હોય, ત્યારે ગ્લોબલ રોકાણકારો ભારત જેવા ઈમર્જિંગ માર્કેટ્સમાંથી પૈસા પાછા ખેંચીને સુરક્ષિત ગણાતા અમેરિકી બોન્ડ્સમાં રોકાણ કરવાનું પસંદ કરે છે.
૨. રૂપિયા પર દબાણ: ભારતીય રૂપિયામાં નબળાઈ આવી શકે છે કારણ કે ડોલરની માંગમાં વધારો થશે.
૩. વેલ્યુએશન ગેપ: અમેરિકામાં રિસ્ક-ફ્રી રિટર્ન વધવાથી ભારતીય સ્ટોક્સ માટેનું 'વેલ્યુએશન પ્રીમિયમ' ઘટી શકે છે, કારણ કે રોકાણકારોને શેરમાં રોકાણ સામે બોન્ડ્સમાં વધુ આકર્ષક રિટર્ન દેખાશે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાન રાખવું?
અમેરિકાનું સરકારી દેવું હાલ GDP ના ૧૧૦% જેટલું ઉંચું છે. વ્યાજદરમાં વધારાને કારણે અમેરિકાએ વ્યાજ ચૂકવણી પાછળ મોટો ખર્ચ કરવો પડશે, જે તેમની નાણાકીય સ્થિતિસ્થાપકતાને અસર કરી શકે છે. રોકાણકારોએ ખાસ કરીને આગામી Federal Reserve ની મીટિંગ્સ પર નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે ત્યાંથી મળનારા સંકેતો જ નક્કી કરશે કે આ તેજી કેટલા સમય સુધી ચાલુ રહેશે.