US 30-year Treasury yield માં મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, જે **૫.૫૩%** ના સ્તરે પહોંચી છે. ૨૦૦૪ પછીનું આ સૌથી ઊંચું સ્તર છે, જેના કારણે ભારતીય શેરબજાર અને રૂપિયા પર દબાણ વધી શકે છે.
US 30-year Treasury yield માં થયેલો આ વધારો માર્કેટ માટે મોટી ચિંતાનો વિષય છે. ૫.૫૩% ની આ સપાટી વર્ષ ૨૦૦૪ પછી પ્રથમ વખત જોવા મળી છે. જ્યારે અમેરિકન સરકારના બોન્ડ યીલ્ડ વધે છે, ત્યારે તેનો સીધો અર્થ એ છે કે બજાર હવે વ્યાજ દરો લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહેવાની અપેક્ષા રાખી રહ્યું છે, જેને ફાઇનાન્શિયલ ભાષામાં 'higher-for-longer' કહેવામાં આવે છે.
ભારતીય રોકાણકારો માટે શા માટે આ મહત્વનું છે?
અમેરિકન ટ્રેઝરી બોન્ડ્સને વિશ્વમાં સૌથી સુરક્ષિત રોકાણ માનવામાં આવે છે. જ્યારે તેની યીલ્ડ વધે, ત્યારે ગ્લોબલ રોકાણકારો ભારત જેવા ઇમર્જિંગ માર્કેટ્સમાંથી પૈસા પાછા ખેંચીને સુરક્ષિત અમેરિકન બોન્ડ્સમાં રોકાણ કરવાનું પસંદ કરે છે. આનાથી Foreign Portfolio Investors (FPI) દ્વારા ભારતીય શેરબજારમાં વેચવાલીનું દબાણ જોવા મળી શકે છે.
રૂપિયો અને મોંઘવારી પર અસર
જ્યારે રોકાણકારો ડૉલર તરફ વળે છે, ત્યારે ડૉલરની ડિમાન્ડ વધે છે અને ભારતીય રૂપિયામાં નબળાઈ આવે છે. રૂપિયાનો આ ઘટાડો ક્રૂડ ઓઈલ જેવી આયાતી વસ્તુઓને મોંઘી બનાવી શકે છે, જે ભારતમાં ફુગાવા (Inflation) ને વેગ આપી શકે છે. આ સ્થિતિ Reserve Bank of India (RBI) માટે પડકારજનક બની શકે છે, કારણ કે તેમણે આર્થિક વિકાસ અને કરન્સી સ્ટેબિલિટી વચ્ચે સંતુલન જાળવવું પડે છે.
કંપનીઓ અને ઇક્વિટી વેલ્યુએશન
વૈશ્વિક સ્તરે વ્યાજ દરો વધવાથી ભારતીય કંપનીઓ માટે લોન લેવી કે કેપિટલ એકત્ર કરવું મોંઘું બને છે. ઇક્વિટી માર્કેટમાં, જ્યારે બોન્ડ્સ જેવી 'રિસ્ક-ફ્રી' એસેટ્સ પર સારું વળતર મળતું હોય, ત્યારે શેરબજારના વેલ્યુએશન પર દબાણ આવે છે. રોકાણકારોએ હવે ભારતીય બજારમાં FPI ના ડેટા અને RBI ના વ્યાજ દર અંગેના નિર્ણયો પર ચાંપતી નજર રાખવી ખૂબ જરૂરી છે.