US ટ્રેઝરી યીલ્ડ **4.72%** ના સ્તરે પહોંચી છે. અમેરિકાના **$2 ટ્રિલિયન** ના ફિસ્કલ ડેફિસિટ અને AI ક્ષેત્રમાં કંપનીઓના ભારે દેવાને કારણે રોકાણકારો ચિંતામાં છે, જેની અસર ભારતીય બજાર અને રૂપિયા પર શું પડશે તે સમજવું જરૂરી છે.
અમેરિકાની 10-year Treasury yield વધીને 4.72% ના સ્તરે પહોંચી ગઈ છે, જેણે ગ્લોબલ ઇન્વેસ્ટર્સની ઉંઘ ઉડાવી દીધી છે. આ તેજી પાછળ માત્ર ફેડરલ રિઝર્વની પોલિસી નથી, પરંતુ બે મોટા કારણો જવાબદાર છે: અમેરિકાનું સતત વધતું ફિસ્કલ ડેફિસિટ અને AI ટેકનોલોજી માટે કંપનીઓ દ્વારા લેવામાં આવતું તોતિંગ દેવું.
AI ડેટનો વધતો વ્યાપ
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) હવે માત્ર સોફ્ટવેર ટ્રેન્ડ નથી રહ્યું, પરંતુ તે ક્રેડિટ માર્કેટ માટે દેવાનું મોટું સાધન બની ગયું છે. મોટી ટેક કંપનીઓ, જેમને 'હાયપરસ્કેલર્સ' કહેવામાં આવે છે, તેઓ AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે મોટા પાયે ઉધાર લઈ રહી છે. 2026 માં અત્યાર સુધીમાં AI-સંબંધિત દેવું સેંકડો અબજ ડોલર ને પાર કરી ગયું છે. જ્યારે કંપનીઓ આટલા મોટા પ્રમાણમાં બોન્ડ બહાર પાડે, ત્યારે તેઓ સરકાર સાથે મૂડી માટે સ્પર્ધા કરે છે, જેના કારણે યીલ્ડ ઉપર જાય છે.
ફિસ્કલ ડેફિસિટનું દબાણ
અમેરિકાની આર્થિક સ્થિતિ ચિંતાજનક છે. વાર્ષિક ફેડરલ ડેફિસિટ $2 ટ્રિલિયન ને પાર કરી ગઈ છે અને કુલ રાષ્ટ્રીય દેવું $40 ટ્રિલિયન ના આંકડાને આંબી ગયું છે. આ દેવાનું માત્ર વ્યાજ જ વાર્ષિક $1 ટ્રિલિયન થી વધી ગયું છે, જે દેશના સંરક્ષણ બજેટ કરતા પણ વધારે છે. ટ્રેઝરી વિભાગ સતત બોન્ડ બહાર પાડવા માટે મજબૂર છે, જેનાથી લાંબા ગાળાની સ્થિરતા સામે પ્રશ્નાર્થ સર્જાયો છે.
ભારત પર શું થશે અસર?
ઐતિહાસિક રીતે, જ્યારે US યીલ્ડ વધે છે, ત્યારે ભારતીય શેરબજાર અને રૂપિયા પર દબાણ આવે છે. જોકે, આ વખતે સ્થિતિ થોડી અલગ છે. અમેરિકી ડોલર અને બોન્ડ યીલ્ડ વચ્ચેનો પારંપરિક સંબંધ નબળો પડતો દેખાય છે. જો ડોલર યીલ્ડ સાથે વધશે નહીં, તો ભારતીય રૂપિયા પરનું દબાણ અપેક્ષા કરતા ઓછું રહી શકે છે. હાલના સમયમાં ભારતીય રોકાણકારોએ ગ્લોબલ હેડલાઇન્સ કરતા કંપનીઓના મજબૂત અર્નિંગ્સ અને ચોમાસા જેવા લોકલ ફેક્ટર્સ પર વધુ ધ્યાન આપવું જોઈએ.