રૂપિયો ડોલર સામે આસમાને! ટ્રેડ ડીલની અટકળો રંગ લાવી, પણ બોન્ડ માર્કેટમાં સપ્લાયનો પ્રશ્ન યથાવત

રૂપિયામાં તોફાની તેજીનું કારણ

બજારમાં ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ટ્રેડ ડીલ થવાની અટકળોએ રૂપિયાને મોટો વેગ આપ્યો છે. સત્તાવાર જાહેરાત ન થઈ હોવા છતાં, આ સમાચારથી માર્કેટ સેન્ટિમેન્ટમાં ભારે સુધારો થયો. જેના કારણે રૂપિયા સામેના અનેક બેટ્સ પાછા ખેંચાયા, જેમાં ઓફશોર ડોલર પોઝિશન્સમાં ઘટાડો પણ સામેલ છે. આ ઉપરાંત, ઇક્વિટી સંબંધિત ફોરેન ઇન્ફ્લો (Foreign Inflow) ની અપેક્ષાઓએ પણ રૂપિયાને સપોર્ટ પૂરો પાડ્યો.

ઉભરતી બજારોની કરન્સી (Emerging Market Currencies) 2026 ની શરૂઆતમાં મિશ્ર પ્રદર્શન કરી રહી છે, જેમાં યુએસ ડોલર સામાન્ય રીતે યુએસ નીતિગત અનિશ્ચિતતા અને ફેડરલ રિઝર્વના સંભવિત વ્યાજદર ઘટાડાને કારણે નબળો પડી રહ્યો છે. ભારતીય રૂપિયો, ઓછું બાહ્ય દેવું (External Debt) હોવાને કારણે, કેટલાક સાથી દેશોની સરખામણીમાં પ્રમાણમાં સ્થિર માનવામાં આવે છે.

બોન્ડ માર્કેટમાં ચિંતા યથાવત

બીજી તરફ, સરકારી બોન્ડ્સમાં પણ તેજી જોવા મળી અને 10-વર્ષના બેન્ચમાર્ક યીલ્ડમાં લગભગ 4 બેસિસ પોઈન્ટ્સનો ઘટાડો થઈને તે 6.72% ની આસપાસ પહોંચ્યા. જોકે, બોન્ડ માર્કેટમાં ડિમાન્ડ-સપ્લાયની નબળી સ્થિતિને કારણે આ તેજી મર્યાદિત રહી. રોકાણકારો માટે નફો બુક કરવાની તક ઊભી થઈ.

કેન્દ્રીય બજેટમાં નાણાકીય વર્ષ 2027 (FY27) માટે રેકોર્ડ માર્કેટ બોરોઈંગ (Market Borrowing) નો અંદાજ મૂક્યા પછી બોન્ડ પ્રાઇસ પર સતત દબાણ રહ્યું છે. બજેટ મુજબ, FY27 માટે ગ્રોસ માર્કેટ બોરોઈંગનો લક્ષ્યાંક આશરે ₹17.2 લાખ કરોડ અને નેટ બોરોઈંગનો અંદાજ લગભગ ₹11.7 લાખ કરોડ રાખવામાં આવ્યો છે, જ્યારે ફિસ્કલ ડેફિસિટ (Fiscal Deficit) GDP ના 4.3% રહેવાનો અંદાજ છે. આ સતત સપ્લાય ઓવરહેંગ (Supply Overhang) અને ફિસ્કલ ચિંતાઓને કારણે, RBI ના લિક્વિડિટી મેનેજમેન્ટ (Liquidity Management) ના પ્રયાસો છતાં, બોન્ડ યીલ્ડમાં કોઈ મોટી અને ટકાઉ તેજીની શક્યતા ઓછી છે. મોટા સરકારી ધિરાણ કાર્યક્રમો ઐતિહાસિક રીતે સપ્લાય-ડિમાન્ડ અસંતુલન ઊભું કરીને બોન્ડ યીલ્ડ પર દબાણ લાવે છે.

ભવિષ્યની સ્થિતિ અને વિશ્લેષકોનો મત

ટ્રેડ ડીલ અંગેની અટકળોને પગલે, અર્થશાસ્ત્રીઓએ પણ પોતાના અનુમાનોમાં ફેરફાર કરવાનું શરૂ કર્યું છે. HDFC બેંકના ઇકોનોમિસ્ટ સાક્ષી ગુપ્તાના મતે, USD/INR ની જોડી ચાલુ ક્વાર્ટરમાં 89-91.50 અને નાણાકીય વર્ષ 2027 માટે 90-92 ની વચ્ચે વેપાર કરશે, જેમાં રૂપિયાના ઘટાડાની મધ્યમ ગતિની અપેક્ષા છે. કરન્સીના અનુમાનોને સમાયોજિત કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં માર્ચ 2026 ના અંત સુધીમાં 89.5 પ્રતિ ડોલર અને 2026 ના અંત સુધીમાં 93 પ્રતિ ડોલરનો અંદાજ છે. કેટલાક અન્ય અનુમાનો સૂચવે છે કે મજબૂત ફંડામેન્ટલ્સ અને સંભવિત ટ્રેડ ઉત્પ્રેરકોને કારણે 2026 ના અંત સુધીમાં INR 87.00 પ્રતિ USD સુધી મજબૂત થઈ શકે છે.

ડેલોઈટ (Deloitte) આગાહી કરે છે કે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં ભારતનો વિકાસ દર 7.5-7.8% અને નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માં 6.6-6.9% રહેશે. રૂપિયાની તેજીની ટકાઉપણું સંભવિતપણે ટ્રેડ કરારની નક્કર વિગતો અને વિદેશી મૂડીના સતત પ્રવાહ પર નિર્ભર રહેશે. જોકે, બોન્ડ માર્કેટ પર તેના મોટા ધિરાણ કેલેન્ડર અને ચાલી રહેલા ફિસ્કલ કન્સોલિડેશનના પ્રયાસોના પ્રતિભાવ માટે નજીકથી નજર રાખવામાં આવશે.