Thomas Cook India ના નવા રિપોર્ટ મુજબ, હવે દેશના ટિયર-2 અને ટિયર-3 શહેરોમાંથી કુલ ફોરેન એક્સચેન્જ (Forex) ની **53%** માંગ આવી રહી છે. આ મોટા શહેરો કરતાં વધુ છે. જોકે, રોકાણકારોએ કંપનીના Q1 FY27 ના તાજેતરના નાણાકીય પરિણામો પર પણ ધ્યાન આપવું જોઈએ, જેમાં આવકમાં **12%** નો ઘટાડો અને નફામાં **21%** નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
ફોરેક્સ માંગમાં બદલાવ: નાના શહેરોનો દબદબો
Thomas Cook India દ્વારા જાહેર કરાયેલ 'India Forex Report 2026' દર્શાવે છે કે ભારતમાં ફોરેન એક્સચેન્જ (Forex) ની માંગ હવે મોટા મેટ્રો શહેરોમાંથી ઘટી રહી છે. દેશના ટિયર-2 અને ટિયર-3 શહેરો હવે કુલ ફોરેક્સ માંગનો 53% હિસ્સો ધરાવે છે, જ્યારે મોટા શહેરોનો ફાળો ઘટીને 47% થઈ ગયો છે. આ દર્શાવે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરી અને વ્યવસાયિક જરૂરિયાતો હવે માત્ર મુખ્ય શહેરો સુધી સીમિત નથી.
આ ડેટા એપ્રિલ 2025 થી માર્ચ 2026 સુધીના વ્યવહારો પર આધારિત છે. રિપોર્ટ અનુસાર, લેઝર ટ્રાવેલ (Leisure Travel) આ માંગનું સૌથી મોટું સ્ત્રોત છે, જે 57% હિસ્સો ધરાવે છે. કોર્પોરેટ ટ્રાવેલ (Corporate Travel) 27% સાથે બીજા ક્રમે છે, જ્યારે વિદેશી શિક્ષણ (Overseas Education) 16% હિસ્સો ધરાવે છે. ડેમોગ્રાફિક (Demographic) ટ્રેન્ડ મુજબ, યુવા પેઢી, ખાસ કરીને 25 થી 60 વર્ષની વયના મિલેનિયલ્સ (Millennials) અને Gen X, લગભગ 75% ફોરેક્સ વપરાશ માટે જવાબદાર છે.
ડિજિટલ અપનાવણી અને બદલાતી પસંદગીઓ
રિપોર્ટ એ પણ સૂચવે છે કે ગ્રાહકો ફોરેક્સ વ્યવહારો કેવી રીતે કરી રહ્યા છે તેમાં પણ બદલાવ આવ્યો છે. જ્યાં 75% વ્યવહારો હજુ પણ ભૌતિક શાખાઓ (Physical Branches) દ્વારા થાય છે, ત્યાં ડિજિટલ ચેનલોએ કુલ વ્યવહારોમાં 25% હિસ્સો મેળવ્યો છે. છેલ્લા બે વર્ષમાં સેલ્ફ-સર્વિસ પ્લેટફોર્મ (Self-service platform) ના ઉપયોગમાં 50% નો વધારો થયો છે. આ ડિજિટલ તરફી ઝુકાવ કંપનીના બિઝનેસ મોડેલ માટે મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે ઓપરેશનલ ખર્ચ ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે, જોકે તેમાં ટેકનોલોજીમાં સતત રોકાણની જરૂર પડે છે.
માંગમાં રહેલી કરન્સી (Currencies) ની વાત કરીએ તો, યુએસ ડોલર (US Dollar) સૌથી વધુ માંગમાં છે, જે 49% બજાર હિસ્સો ધરાવે છે. યુરોપિયન કરન્સી 23% અને એશિયન કરન્સી 11% હિસ્સો ધરાવે છે. મધ્ય પૂર્વ અને ઓસ્ટ્રેલિયા/ન્યુઝીલેન્ડ પણ ભારતીય પ્રવાસીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ બજારો છે.
નાણાકીય સંદર્ભ અને રોકાણકારો માટે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો
નાના શહેરોમાંથી વધતી માંગને પ્રકાશિત કરતો આ રિપોર્ટ રજૂ કરતી વખતે, રોકાણકારોએ કંપનીના તાજેતરના નાણાકીય પ્રદર્શન પર પણ નજર રાખવી જોઈએ. Thomas Cook India એ તેના Q1 FY27 પરિણામોમાં 12% નો સમ્મિલિત આવક (Consolidated Total Income) માં ઘટાડો અને 21% નો ચોખ્ખો નફો (Net Profit) ઘટ્યો હોવાનું જણાવ્યું છે. આ નબળા પ્રદર્શન કંપની સામેના પડકારોને દર્શાવે છે, ખાસ કરીને પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષની GCC માં તેની પેટાકંપનીઓ પર થયેલી અસર, જેણે એકંદર નફાકારકતાને અસર કરી છે.
રોકાણકારો માટે, મુખ્ય પરિબળ એ છે કે કંપની આ વિકસતા ટિયર-2 અને ટિયર-3 બજારોમાં વૃદ્ધિ જાળવી રાખી શકે છે કે નહીં, જ્યારે ખર્ચમાં થતા વધારાને પણ સંભાળી શકે છે. કંપની પર બેવડું દબાણ છે: એક તરફ, તેને વધતી ઓનલાઈન માંગને પહોંચી વળવા ડિજિટલ ટેકનોલોજીમાં રોકાણ કરવું પડશે, અને બીજી તરફ, તેને પ્રાદેશિક ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો (Geopolitical Risks) ને કારણે પડકારજનક ઓપરેટિંગ વાતાવરણનું સંચાલન કરવું પડશે. ભવિષ્યમાં આ વ્યૂહરચનાની સફળતા કંપનીની નફા માર્જિન જાળવી રાખવાની અને ખર્ચનું સંચાલન કરવાની ક્ષમતા પર નિર્ભર રહેશે.