AI ના સુપરહીટ માંગથી Taiwan માર્કેટમાં તેજી, કેનેડાને પાછળ છોડ્યું
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ની વૈશ્વિક સ્વીકૃતિ અને વધતી માંગને કારણે Taiwan ના સ્ટોક માર્કેટનું મૂલ્ય હવે $4.47 ટ્રિલિયન પર પહોંચી ગયું છે, જેનાથી તે કેનેડાના $4.44 ટ્રિલિયન (ફેબ્રુઆરી 2026 સુધીમાં $4.976 ટ્રિલિયન) ના માર્કેટ કેપને પાર કરીને વિશ્વનું છઠ્ઠા નંબરનું સૌથી મોટું માર્કેટ બની ગયું છે. આ મોટી ઉછાળ મુખ્યત્વે ટેકનોલોજી અને ખાસ કરીને AI સંબંધિત કંપનીઓના શાનદાર પ્રદર્શનને કારણે છે.
TSMC ની આગેવાની હેઠળ AI ક્ષેત્રની ધૂમ
Taiwan ના આ તેજીનું મુખ્ય કારણ Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) છે, જે AI ચિપ્સના ઉત્પાદનમાં વિશ્વની અગ્રણી કંપની છે. TSMC નું માર્કેટ મૂલ્ય લગભગ $2.04 ટ્રિલિયન છે, જે Taiwan ના કુલ માર્કેટ કેપનો લગભગ 40-45% હિસ્સો ધરાવે છે. AI એપ્લિકેશન્સ માટેની મજબૂત માંગને કારણે TSMC ના વેચાણમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. તેના પ્રથમ ક્વાર્ટરના પરિણામોમાં નેટ ઇન્કમ વાર્ષિક ધોરણે 58% વધી છે, અને Q1 માં તેના વેચાણનો 61% હિસ્સો AI એપ્લિકેશન્સમાંથી આવ્યો છે. આ કારણે, મોટાભાગના વિશ્લેષકો TSMC ને 'Strong Buy' રેટિંગ આપી રહ્યા છે.
કેનેડાનું માર્કેટ: કોમોડિટીઝ અને ધીમી વૃદ્ધિ
બીજી તરફ, કેનેડાનું માર્કેટ, જે મુખ્યત્વે સંસાધનો (resources) અને ફાઇનાન્સ ક્ષેત્ર પર આધાર રાખે છે, તેમાં વૃદ્ધિ ધીમી રહી છે, લગભગ 5%. S&P/TSX Composite Index, જે કેનેડાના માર્કેટને ટ્રેક કરે છે, તે 33,584 પોઇન્ટ્સ (28 એપ્રિલ 2026 ના રોજ) ની આસપાસ રહેવાની ધારણા છે. જોકે, તેલ જેવા કોમોડિટીના ભાવોમાં થતી અસ્થિરતા કેનેડાના માર્કેટ પર અસર કરે છે. 2026 માટે તેલના ભાવ સરેરાશ $80 ની આસપાસ રહેવાની ધારણા છે. ઊંચા તેલના ભાવ સરકારની આવક અને સંસાધન રોકાણને ફાયદો પહોંચાડી શકે છે, પરંતુ તે ફુગાવા અને વ્યાજ દરોમાં વધારો કરીને ગ્રાહક ખર્ચ અને GDP વૃદ્ધિને ધીમી પાડી શકે છે. 2026 માટે કેનેડાના GDP વૃદ્ધિ દરને માંડ 1.1% રહેવાનો અંદાજ છે.
વૈશ્વિક પરિપ્રેક્ષ્ય અને Taiwan નું AI પ્રભુત્વ
વિશ્વના મોટા માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન ધરાવતા એક્સચેન્જો જેવા કે ન્યૂયોર્ક સ્ટોક એક્સચેન્જ (NYSE) $40 ટ્રિલિયન થી વધુ અને NASDAQ $14 ટ્રિલિયન થી વધુ છે. Taiwan નું છઠ્ઠા સ્થાને પહોંચવું, યુકે ($3.1T અથવા $4.09T) ને પાછળ છોડીને, AI ક્રાંતિના પ્રભાવને દર્શાવે છે. Taiwan ના સ્ટોક માર્કેટ મૂલ્યમાં સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગનો હિસ્સો લગભગ 47.20% છે, જે મોટે ભાગે TSMC જેવી કંપનીઓને કારણે છે. આ કેન્દ્રિતતા Taiwan ને વૈશ્વિક AI હાર્ડવેર માંગ માટે મુખ્ય સૂચક બનાવે છે, અને તેને રોકાણકારોનો Record Inflows મળી રહ્યો છે.
ઉદ્યોગ વૃદ્ધિ અને સંભવિત જોખમો
સેમિકન્ડક્ટર માર્કેટમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિની અપેક્ષા છે, જેમાં 2026 સુધીમાં વૈશ્વિક વેચાણ $917 બિલિયન સુધી પહોંચી શકે છે, જે મુખ્યત્વે ઊંચા ભાવોને કારણે હશે. જનરેટિવ AI ચિપ્સ એકલા $500 બિલિયન ની આવક પેદા કરી શકે છે. જોકે, TSMC ની 33-38 ની P/E રેશિયો, જે તેના 21.83 ના 10-વર્ષીય સરેરાશ કરતાં વધારે છે, તે જોખમ ઊભું કરી શકે છે જો અપેક્ષિત વૃદ્ધિ જળવાઈ ન રહે.
Taiwan ની એકાગ્રતાનું જોખમ અને કેનેડાના પડકારો
Taiwan ના AI-આધારિત બજારમાં TSMC પર 45% જેટલી નિર્ભરતા એક મોટું એકાગ્રતા જોખમ (concentration risk) ઊભું કરે છે. TSMC ની કામગીરીમાં કોઈ મોટી સમસ્યા અથવા વૈશ્વિક માંગમાં ઘટાડો બજારમાં તીવ્ર ઘટાડો લાવી શકે છે. બીજી તરફ, કેનેડા માટે મુખ્ય જોખમ કોમોડિટીના ભાવો પર તેની ભારે નિર્ભરતા છે. વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલા (supply chains) માં વિક્ષેપ અને ભૌગોલિક રાજકીય ઘટનાઓ (geopolitical events) કેનેડાની અર્થવ્યવસ્થાને અસર કરી શકે છે. IMF અનુસાર, ઊંચા તેલના ભાવ વૈશ્વિક GDP વૃદ્ધિને 2.5% સુધી ઘટાડી શકે છે અથવા ગંભીર કિસ્સામાં મંદી લાવી શકે છે. કેનેડાની બેન્કિંગ સિસ્ટમ પર પણ ઊંચા વ્યાજ દરોનું દબાણ આવી શકે છે.
ભવિષ્યની સંભાવનાઓ
વિશ્લેષકો TSMC અને AI સેક્ટર અંગે આશાવાદી છે. 2026 સુધીમાં સેમિકન્ડક્ટર માર્કેટ $975 બિલિયન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે, જેમાં AI ચિપ્સ અડધો હિસ્સો ધરાવશે. કેનેડા માટે આર્થિક દૃષ્ટિકોણ વધુ મધ્યમ છે. AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે જરૂરી કોપર અને લિથિયમ જેવી કોમોડિટીઝમાં તકો હોઈ શકે છે, પરંતુ એકંદરે GDP વૃદ્ધિ માંડ 1.1% રહેવાની ધારણા છે. બેંક ઓફ કેનેડા પણ ફુગાવા સામે લડવા માટે સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવી રહ્યું છે.
