સુપ્રીમ કોર્ટે **૨૭ વર્ષ** જૂના કાનૂની જંગને પૂર્ણવિરામ આપતા મહત્વનો ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રાજ્ય સરકારો પાસે સેલ્સ ટેક્સ પર સરચાર્જ (Surcharge) લગાવવાની બંધારણીય સત્તા છે. સાત જજોની બેન્ચે આને ટેક્સ પર ટેક્સ નહીં, પણ ટેક્સ રેટ વધારવાની એક માન્ય રીત ગણાવી છે.
કેસની પૃષ્ઠભૂમિ અને કાનૂની સ્પષ્ટતા
આ વિવાદ વર્ષોથી ચાલતો હતો કે શું રાજ્ય સરકારો કુલ વેચાણ વેરા (Sales Tax) પર ટકાવારીના આધારે સરચાર્જ વસૂલી શકે? ઘણા કરદાતાઓએ તેને ગેરકાયદેસર 'ટેક્સ પર ટેક્સ' ગણાવીને પડકાર્યો હતો. જોકે, ચીફ જસ્ટિસ સૂર્ય કાંતની આગેવાની હેઠળની સાત જજોની બંધારણીય બેન્ચે આ દલીલ ફગાવી દીધી છે. કોર્ટે કહ્યું કે સરચાર્જ એ માત્ર અંતિમ ટેક્સ જવાબદારી નક્કી કરવા માટેનું ગણિત છે. આ ચુકાદામાં ૧૯૭૪ના 'એસ. કોડાર વિ. સ્ટેટ ઓફ કેરળ' કેસના ઐતિહાસિક ચુકાદાને ફરીથી માન્યતા આપવામાં આવી છે.
આ ચુકાદો 'એકેડેમિક' કેમ છે?
રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ ચુકાદો ખૂબ જ મહત્વનો હોવા છતાં વર્તમાન વ્યવસ્થા માટે તેની અસર મર્યાદિત છે. ૨૦૧૭માં GST લાગુ થયા બાદ જૂના રાજ્યના સેલ્સ ટેક્સ કાયદાઓ બદલાઈ ગયા છે. કોર્ટે પોતે નોંધ્યું છે કે હવે આ મુદ્દાઓ માત્ર 'એકેડેમિક' (Academic) છે કારણ કે તે જૂના કાયદાઓ સાથે સંબંધિત હતા. જોકે, આ નિર્ણય પેન્ડિંગ રહેલા જૂના કાનૂની વિવાદોને હંમેશા માટે બંધ કરી દેશે.
રોકાણકારો અને બિઝનેસ માટે મહત્વ
કોર્પોરેટ જગત માટે આ ચુકાદો એક મોટી રાહત સમાન છે. દાયકાઓ સુધી ચાલતા ટેક્સ વિવાદો કંપનીઓની બેલેન્સ શીટ અને ભવિષ્યની લાયબિલિટી પર અનિશ્ચિતતા પેદા કરે છે. જોકે આ ચુકાદાની વર્તમાન GST માળખા પર કોઈ અસર નથી, પરંતુ તે રાજ્ય સરકારોની નાણાકીય સ્વાયત્તતા અને ટેક્સ નીતિ ઘડવાની સત્તાને મજબૂત બનાવે છે, જે ભવિષ્ય માટે એક સ્પષ્ટ કાનૂની માર્ગદર્શિકા બની રહેશે.