સુપ્રીમ કોર્ટે દારૂબંધીને લઈને મહત્વનું અવલોકન કર્યું છે. કોર્ટે જણાવ્યું છે કે સંપૂર્ણ દારૂબંધીથી સામાજિક ફાયદાને બદલે ગેરકાયદેસર વેપાર અને સરકારી આવકમાં નુકસાન થાય છે. મહારાષ્ટ્રના નિયમો રદ કરીને કોર્ટે કડક નિયમનકારી નીતિ તરફ ઈશારો કર્યો છે, જે લિકર સેક્ટરના શેર માટે પોઝિટિવ બની શકે છે.
દારૂબંધી સામે સુપ્રીમ કોર્ટનું કડક વલણ
સુપ્રીમ કોર્ટે મહારાષ્ટ્રના લિકર સંબંધિત નિયમો (Poisons Rules 18A અને 18B) રદ કરતા કહ્યું છે કે સંપૂર્ણ દારૂબંધીનો અમલ સામાજિક હેતુ પૂરો કરવામાં વારંવાર નિષ્ફળ રહ્યો છે. કોર્ટના મતે, આ પ્રકારની નીતિઓથી ગેરકાયદેસર દારૂનું ઉત્પાદન વધે છે, પોલીસ તંત્રમાં ભ્રષ્ટાચાર ફેલાય છે અને રાજ્ય સરકારોને મળતી મોટી આવકમાં મોટું ગાબડું પડે છે. વધુમાં, ઝેરી દારૂના સેવનના કિસ્સાઓ પણ ચિંતાજનક રીતે યથાવત રહે છે.
આલ્કોહોલ સેક્ટરના રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
ભારતીય આલ્કોહોલ ઉદ્યોગ માટે આ એક અત્યંત મહત્વનો વળાંક છે. United Spirits, United Breweries અને Radico Khaitan જેવી કંપનીઓ સંપૂર્ણપણે રાજ્ય સ્તરની લિકર નીતિઓ પર નિર્ભર છે. ભારતમાં દારૂ એ રાજ્યનો વિષય હોવાથી, દરેક રાજ્યમાં અલગ-અલગ કાયદાઓ છે. બિહાર અને ગુજરાત જેવા રાજ્યોમાં લિકર પરના પ્રતિબંધોને કારણે ઘણી કંપનીઓએ પોતાનો બિઝનેસ કાં તો બંધ કરવો પડ્યો છે અથવા ઘટાડવો પડ્યો છે, જેની સીધી અસર તેમના રેવન્યુ પર પડી છે.
ભવિષ્યની નીતિ અને રોકાણનું વાતાવરણ
સુપ્રીમ કોર્ટની આ ટિપ્પણી ભવિષ્યમાં અન્ય રાજ્યોમાં લાદવામાં આવતા પ્રતિબંધો માટે એક અવરોધરૂપ કાનૂની માળખું પૂરું પાડી શકે છે. કોર્ટે બિહારના 2016 ના એક્સાઈઝ એક્ટ હેઠળ પેન્ડિંગ રહેલા 3 લાખ કેસોનો ઉલ્લેખ કરીને ન્યાયિક વ્યવસ્થા પરના ભારની પણ નોંધ લીધી છે. જો રાજ્યો પ્રતિબંધને બદલે યોગ્ય નિયમન (Managed Regulation) તરફ વળશે, તો કરદાતા કંપનીઓ માટે બિઝનેસ કરવાનું વાતાવરણ સુધરી શકે છે.
જોકે, રોકાણકારોએ એ સમજવું જરૂરી છે કે દારૂની નીતિ એ સ્થાનિક રાજ્ય સરકારનો નિર્ણય છે. આ ન્યાયિક અવલોકન કાનૂની પરિપ્રેક્ષ્ય જરૂર આપે છે, પરંતુ વાસ્તવિક ફેરફારો રાજ્ય સરકારોના લેજિસ્લેટિવ નિર્ણયો પર જ નિર્ભર રહેશે.