ભારતીય પરિવારોનું સરકારી સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમ્સ પર ભરોસો અકબંધ છે. એપ્રિલથી જુલાઈ 2026 દરમિયાન આ સ્કીમોમાં કુલ **₹1.54 લાખ કરોડ**નું રોકાણ થયું છે, જે દર્શાવે છે કે શેરબજારની તેજી વચ્ચે પણ લોકો સુરક્ષિત રોકાણને પ્રાધાન્ય આપી રહ્યા છે.
ભારતીય રોકાણકારો સુરક્ષાને વધુ મહત્વ આપી રહ્યા છે, જેનું પ્રમાણ સરકારી સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમ્સમાં થયેલા જંગી રોકાણ પરથી મળે છે. નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના પ્રથમ ચાર મહિના (એપ્રિલ-જુલાઈ 2026) માં આ સ્કીમોમાં ₹1.54 લાખ કરોડ જમા થયા છે, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળાના ₹98,259 કરોડ કરતા અનેકગણા વધારે છે. આ ગતિ જોતા સરકાર પોતાના વાર્ષિક ₹3.59 લાખ કરોડના લક્ષ્યાંકને સરળતાથી પાર કરી લેશે તેવું જણાય છે.
રોકાણકારો કેમ પસંદ કરે છે સ્મોલ સેવિંગ્સ?
આ સ્કીમોની સૌથી મોટી તાકાત તેનું સરકારી સમર્થન અને ખાતરીપૂર્વકનું વળતર છે. હાલમાં વ્યાજ દરો 6.9% થી 8.2% ની વચ્ચે સ્થિર છે. સિનિયર સિટિઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ અને સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજનામાં 8.2%, પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF) માં 7.1% અને નેશનલ સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ (NSC) માં 7.7% જેટલું વ્યાજ મળે છે. બજારના જોખમોથી દૂર રહેવા માંગતા મધ્યમ વર્ગીય રોકાણકારો માટે આ આદર્શ વિકલ્પ છે.
બેંકિંગ સેક્ટર પર કેવી અસર?
સરકાર માટે આ રોકાણ ભંડોળનો મોટો સ્ત્રોત છે, જે માર્કેટ બોરોઈંગ પરની નિર્ભરતા ઘટાડે છે. આ વર્ષે સરકારનું ગ્રોસ માર્કેટ બોરોઈંગ ટાર્ગેટ ₹15.99 લાખ કરોડ છે. જોકે, આ ઊંચા વ્યાજ દરો કોમર્શિયલ બેંકો માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી રહ્યા છે. જો બેંક ડિપોઝિટ કરતા સ્મોલ સેવિંગ્સમાં વધુ વ્યાજ મળે, તો બેંકોને થાપણો એકત્રિત કરવામાં મુશ્કેલી પડે છે, જે અંતે લેન્ડિંગ રેટ્સને પ્રભાવિત કરી શકે છે.
આગામી સમયનું મોનિટરિંગ
સામાન્ય રીતે નાણાકીય વર્ષના અંતિમ ક્વાર્ટરમાં, ખાસ કરીને માર્ચ મહિનામાં ટેક્સ બચાવવા માટે રોકાણકારો PPF અને NSC માં નાણાં રોકે છે. હાલમાં જ વાર્ષિક લક્ષ્યાંકના 43% તો માત્ર ચાર મહિનામાં જ પૂરા થઈ ગયા છે. હવે રોકાણકારોની નજર સરકાર દ્વારા સમયાંતરે લેવામાં આવતા વ્યાજ દરના રિવ્યુ પર ટકેલી રહેશે.