નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે ચીન દ્વારા ભારતીય ખેતપેદાશો અને ફાર્મા નિકાસમાં મૂકવામાં આવતા 'નોન-ટેરિફ બેરિયર્સ' સામે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. બીજી તરફ, અમેરિકા સાથેના વ્યાપારિક કરાર માટે લીગલ ડ્રાફ્ટિંગનું કામ શરૂ થઈ ગયું છે.
ચીન સામેના પડકારો
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ચીન સાથેના વેપારમાં માત્ર ટેરિફ જ નહીં, પરંતુ 'નોન-ટેરિફ બેરિયર્સ' પણ ભારતીય કંપનીઓ માટે મોટો અવરોધ બની રહ્યા છે. ફાઈટોસેનિટરી નિયમો, ક્વોલિટી સર્ટિફિકેશન અને આયાત લાઇસન્સની ગૂંચવણોને કારણે ફાર્મા અને કૃષિ ક્ષેત્રની કંપનીઓની નિકાસ પર નકારાત્મક અસર પડી રહી છે. ચીન સાથે વધતી જતી ટ્રેડ ડેફિસિટ ઘટાડવાના પ્રયાસો વચ્ચે આ અવરોધો લાંબા સમયથી ચિંતાનો વિષય છે.
US સાથે આશાનું કિરણ
ચીન સામેની મુશ્કેલીઓ વચ્ચે, ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વ્યાપારિક સંબંધો વધુ મજબૂત બની રહ્યા છે. વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલના સંકેતો મુજબ, પ્રસ્તાવિત ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટનું કામ હવે લીગલ ડ્રાફ્ટિંગના તબક્કે પહોંચ્યું છે. આ ડીલ આઈટી સર્વિસીસ, ફાર્મા અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટર માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે, જે ભારતીય નિકાસકારોને વધુ સ્થિરતા આપશે.
ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર-લેડ ગ્રોથ
IMF-World Bank ની બેઠકો દરમિયાન નાણામંત્રીએ ભારતના આર્થિક મોડલનો બચાવ કર્યો હતો. સરકારે રોકડ સહાયને બદલે રોડ, પોર્ટ્સ અને રેલવે જેવા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ કેપિટલ સ્પેન્ડિંગ (Capital Spending) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. આ રણનીતિનો હેતુ લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટાડીને ખાનગી ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે, જેનો સીધો લાભ સિમેન્ટ, સ્ટીલ અને કન્સ્ટ્રક્શન કંપનીઓને મળી રહ્યો છે.
ગ્લોબલ વ્યૂહરચના
BRICS ને લઈને નાણામંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ એક સહકાર માટેનું પ્લેટફોર્મ છે, કોઈ બ્લોક નથી. ભારત અમેરિકા અને G7 દેશો સાથેના વ્યૂહાત્મક સંબંધો જાળવી રાખીને ઊભરતા બજારોમાં પણ પોતાની પકડ મજબૂત કરી રહ્યું છે. રોકાણકારો માટે હવે યુએસ સાથેના ફાઈનલ ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટની સમયરેખા અને દેશમાં ચાલતા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સની ઝડપ પર નજર રાખવી ખૂબ જ જરૂરી છે.