પૂર્વ RBI ગવર્નર Shaktikanta Das એ ભારતની 2047 ની આર્થિક મુસાફરી માટે 5 મુખ્ય આધારસ્તંભો સૂચવ્યા છે. આ પ્લાન ક્રેડિટની ઉપલબ્ધતા, બોન્ડ માર્કેટ અને વીમા-પેન્શન કવરેજ વધારવા પર ભાર મૂકે છે.
પૂર્વ RBI ગવર્નર Shaktikanta Das એ ભારતને 2047 સુધીમાં 'વિકસિત ભારત' બનાવવા માટે એક વ્યાપક રોડમેપ રજૂ કર્યો છે. આ પ્લાનમાં પાંચ એવા આર્થિક ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે જે લાંબાગાળાના વિકાસ માટે અનિવાર્ય છે. આ સુધારાઓની અસર ક્રેડિટ વિતરણ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડિંગ પર સીધી જોવા મળશે.
ક્રેડિટ અને બેંકિંગનો વ્યાપ
Das ના મતે, દેશના આર્થિક વિકાસ માટે ક્રેડિટ-ટુ-GDP રેશિયો વધારવો અત્યંત જરૂરી છે. બેંકોએ હવે નાના શહેરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારો પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. ખાસ કરીને ટિયર-2 અને ટિયર-3 માર્કેટમાં નાના વ્યવસાયો અને કૃષિ ક્ષેત્રને લોન આપવાથી બેંકોની આવકમાં લાંબાગાળાની વૃદ્ધિ થઈ શકે છે.
બોન્ડ માર્કેટમાં ક્રાંતિ
ભારતનું કોર્પોરેટ ડેટ માર્કેટ હાલમાં ખાનગી પ્લેસમેન્ટ પર નિર્ભર છે, જેને પબ્લિક ઇશ્યુ મોડેલ તરફ વાળવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. આનાથી લિક્વિડિટી વધશે અને સામાન્ય રોકાણકારોને રોકાણના નવા વિકલ્પો મળશે. આ ઉપરાંત, શહેરીકરણને કારણે મ્યુનિસિપલ બોન્ડ માર્કેટને મજબૂત કરવાની પણ જરૂર છે, જેથી સ્થાનિક સ્વરાજની સંસ્થાઓ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ભંડોળ મેળવી શકે.
ઇન્શ્યોરન્સ અને પેન્શનનું વિસ્તરણ
દેશના વીમા ક્ષેત્રમાં હાલમાં ₹74 લાખ કરોડથી વધુની સંપત્તિ હોવા છતાં, પેનિટ્રેશન હજુ ઓછું છે. ડિજિટલ-ફર્સ્ટ અભિગમ અપનાવીને વીમા અને પેન્શનને સામાન્ય માનવી સુધી પહોંચાડવાની યોજના છે. આ પગલાથી લોકો પોતાની મૂડીને સોના કે પ્રોપર્ટીમાંથી બહાર કાઢીને નાણાકીય સાધનોમાં રોકાણ કરતા થશે, જેનો સીધો લાભ લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સ અને પેન્શન ફંડ કંપનીઓને મળશે.