ભારતીય શેરબજાર સતત ત્રીજા અઠવાડિયે તેજી સાથે બંધ થયું છે. આ તેજીનું મુખ્ય કારણ ક્રૂડ ઓઇલ (Crude Oil) ના ઘટતા ભાવ અને RBI દ્વારા જાહેર કરાયેલી નીતિગત રાહતો છે. જોકે, મેન્યુફેક્ચરિંગ (Manufacturing) અને સર્વિસ સેક્ટર (Service Sector) માં વૃદ્ધિ ધીમી પડવાના સંકેતોએ સાવચેતીનો માહોલ પણ ઊભો કર્યો છે.
શું થયું?
આ અઠવાડિયે ભારતીય શેરબજારમાં તેજીનો સિલસિલો યથાવત રહ્યો. Sensex અને Nifty બંને સતત ત્રીજા અઠવાડિયા માટે ઉછાળા સાથે બંધ થયા. ગુરુવારે, Sensex 0.14% વધીને 77,101 પર બંધ રહ્યો, જ્યારે Nifty પણ 0.14% વધીને 24,056 પર સ્થિર થયો. આ વર્ષની સૌથી લાંબી સતત તેજી હોવા છતાં, આ વધારો મધ્યમ રહ્યો અને માર્કેટ બ્રેડ્થ (Market Breadth) નબળી રહી, જેનો અર્થ છે કે મોટાભાગના શેરોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો.
ક્રૂડ ઓઇલ અને RBI નો ટેકો કેમ મહત્વનો?
આ અઠવાડિયે બજારને બે મુખ્ય પરિબળોનો ટેકો મળ્યો. પ્રથમ, બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલ (Brent Crude Oil) ના ભાવ ઘટીને લગભગ $73.5 પ્રતિ બેરલ રહ્યા. ભારત તેની ઊર્જા જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાત કરે છે, તેથી તેલના ભાવમાં ઘટાડો દેશના વેપાર ખાતા (Trade Balance) માટે સકારાત્મક છે અને મોંઘવારીને નિયંત્રણમાં રાખવામાં મદદ કરે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) દ્વારા પુરવઠાની ચિંતાઓ હળવી થવી એ ભાવ ઘટવાનું મુખ્ય કારણ છે.
બીજું, ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ વ્યાજ દરો અને લિક્વિડિટી (Liquidity) અંગે સ્પષ્ટ સંકેતો આપીને બજારને ટેકો આપ્યો. RBI ગવર્નરે જણાવ્યું કે તાત્કાલિક વ્યાજ દરમાં વધારો કરવાની યોજના નથી. આ ઉપરાંત, સેન્ટ્રલ બેંકે લેણદારોને વિદેશી ચલણ ડિપોઝિટ સામે લોન આપવાની મંજૂરી આપી છે, જેનાથી રૂપિયાને સ્થિર કરવામાં અને વધુ મૂડીને બજારમાં લાવવામાં મદદ મળી છે.
આર્થિક ધીમી પડવાના સંકેતો
ઇન્ડેક્સમાં હકારાત્મક ગતિ હોવા છતાં, તાજેતરના બિઝનેસ ડેટા (Business Data) આર્થિક ગતિવિધિમાં ધીમી પડવાનો સંકેત આપે છે. HSBC ઇન્ડિયા કમ્પોઝિટ પર્ચેઝિંગ મેનેજર્સ ઇન્ડેક્સ (PMI) - જે બિઝનેસ હેલ્થનો મુખ્ય સૂચક છે - મે મહિનાના 59.3 થી ઘટીને જૂનમાં 57.4 પર આવી ગયો છે.
જોકે, 50 થી ઉપરનો PMI રીડિંગ હજુ પણ વૃદ્ધિ દર્શાવે છે, પરંતુ આ ઘટાડો સૂચવે છે કે પ્રવૃત્તિ પહેલા કરતા ધીમી ગતિએ વિસ્તરી રહી છે. ખાસ કરીને, સર્વિસિસ PMI 17 મહિનાના નીચા સ્તરે 57.3 પર પહોંચ્યો છે, અને મેન્યુફેક્ચરિંગ PMI ઘટીને 54.5 થયો છે. રોકાણકારો ઘણીવાર આ આંકડાઓ પર નજીકથી નજર રાખે છે, કારણ કે તે સત્તાવાર કમાણી જાહેર થાય તે પહેલાં વ્યવસાયો કેવી રીતે પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે તેનો રીઅલ-ટાઇમ ચિતાર આપે છે.
રોકાણકારો બજારને કેવી રીતે વાંચી શકે?
ઇન્ડેક્સ વધી રહ્યા હોવા છતાં, મોટાભાગના શેરોમાં ઘટાડો સૂચવે છે કે ઘણા રોકાણકારો સાવચેત છે. બજાર હાલમાં નીચા ઊર્જા ખર્ચના ફાયદાને ધીમી પડી રહેલી બિઝનેસ એક્ટિવિટીની વાસ્તવિકતા સામે સંતુલિત કરી રહ્યું છે. આ મિશ્ર ચિત્ર ઘણીવાર અસ્થિરતા તરફ દોરી જાય છે, ખાસ કરીને મેટલ (Metals) અને IT જેવા વૈશ્વિક વલણો પ્રત્યે સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોમાં. જ્યારે ઇન્ડેક્સ વધે છે અને મોટાભાગના શેરો ઘટે છે, ત્યારે તે સામાન્ય રીતે સૂચવે છે કે વિશાળ રેલીને બદલે થોડા ભારે-વેઇટ શેરો દ્વારા વધારો પ્રેરિત છે.
આગળ શું જોવું?
આગામી અઠવાડિયાઓ માટે, સૌથી મહત્વપૂર્ણ પરિબળ ચોમાસાની પ્રગતિ રહેશે. કૃષિ અને ગ્રામીણ માંગ ભારતીય અર્થતંત્ર માટે નિર્ણાયક છે, અને સારું ચોમાસું ઘણીવાર અન્ય આર્થિક મંદીની ચિંતાઓને સરભર કરી શકે છે. રોકાણકારો RBI તરફથી ફુગાવા અંગેના વધુ નિવેદનો અને આગામી કોર્પોરેટ કમાણી (Corporate Earnings) પર પણ નજીકથી નજર રાખશે, જે વર્તમાન બિઝનેસ વાતાવરણને કંપનીઓ કેવી રીતે સંભાળી રહી છે તે અંગે વધુ સ્પષ્ટતા પ્રદાન કરશે.