Saubhagya સ્કીમ જેણે **2.86 કરોડ** ઘરો સુધી વીજળી પહોંચાડી હતી, તે **2022** માં પૂર્ણ થઈ છે. હવે રોકાણકારોનું ધ્યાન માત્ર કનેક્ટિવિટી પર નહીં, પણ DISCOMs ની નાણાકીય સ્થિતિ અને નવી RDSS સ્કીમના અમલીકરણ પર છે.
Pradhan Mantri Sahaj Bijli Har Ghar Yojana એટલે કે Saubhagya સ્કીમનું કામકાજ માર્ચ 2022 માં પૂર્ણ થયું હતું. આ સ્કીમે ભારતમાં વીજળીના વપરાશને જોવાની દ્રષ્ટિ બદલી નાખી છે. ખાસ કરીને ઉત્તર પ્રદેશમાં 91.8 લાખ થી વધુ કનેક્શન આપવામાં આવ્યા હતા, જેના માટે મોટા પાયે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ ખર્ચ કરવામાં આવ્યો હતો.
કનેક્ટિવિટીથી નાણાકીય ક્ષમતા સુધીનો બદલાવ
રોકાણકારો માટે હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન DISCOMs (સરકારી વીજ વિતરણ કંપનીઓ) ની નાણાકીય સ્થિતિ છે. આ કંપનીઓ માટે વીજળીનો સપ્લાય અને તેનાથી મળતી આવક વચ્ચેનો તફાવત, જેને ACS-ARR ગેપ કહેવાય છે, તે ચિંતાનો વિષય છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં વીજળી પહોંચાડ્યા બાદ બિલિંગ અને કલેક્શનની ક્ષમતા વધારવી અનિવાર્ય છે, નહીંતર કંપનીઓનું દેવું વધી શકે છે.
CAG ઓડિટ અને વાસ્તવિકતા
વર્ષ 2025 માં CAG ના ઓડિટ રિપોર્ટે સ્કીમની સફળતા પર સવાલો ઉભા કર્યા છે. ઉત્તર પ્રદેશ સહિત ઘણા રાજ્યોમાં સરકારી આંકડાઓ અને જમીની હકીકત વચ્ચે વિસંગતતા જોવા મળી છે. આ ઓડિટ રોકાણકારોને ચેતવણી આપે છે કે માત્ર હેડલાઇન આંકડાઓ પર વિશ્વાસ કરવાને બદલે, પાયાના ડેટાની તપાસ કરવી જરૂરી છે.
આગળ શું? (RDSS પર નજર)
હવે તમામ ધ્યાન Revamped Distribution Sector Scheme (RDSS) પર છે. આ સ્કીમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય DISCOMs ની કામગીરી સુધારવાનો છે. સ્માર્ટ મીટરનું ઇન્સ્ટોલેશન અને ટ્રાન્સમિશન લોસ ઘટાડવો એ હવે પાવર સેક્ટરની પ્રાથમિકતા છે. રોકાણકારોએ એ જોવું પડશે કે શું આ કંપનીઓ પોતાની આવક વધારીને લાંબા ગાળે આર્થિક રીતે સધ્ધર બની શકે છે કે નહીં.