ભારતમાં ગ્રામીણ હેલ્થ ઈન્સ્યોરન્સ કવરેજ **2017** ના **14.1%** થી વધીને **2025** માં **47.4%** પર પહોંચ્યું છે, જેમાં Ayushman Bharat PM-JAY ની મોટી ભૂમિકા છે. જોકે, હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાના **82%** ખર્ચ હજુ પણ લોકોએ પોતાના ગજવામાંથી ચૂકવવા પડે છે.
વીમા કવરેજમાં મોટો ઉછાળો
નેશનલ સેમ્પલ સર્વે (NSS) ના 80મા રાઉન્ડ મુજબ, ભારતમાં હેલ્થ ઈન્સ્યોરન્સના વ્યાપમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. પ્રથમ વખત ગ્રામીણ વિસ્તારોનું હેલ્થ કવરેજ શહેરી વિસ્તારો (44.3%) કરતા આગળ નીકળી ગયું છે. આ સફળતા પાછળનું મુખ્ય કારણ Ayushman Bharat Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana (AB-PMJAY) જેવી સરકારી યોજનાઓ છે.
આર્થિક વાસ્તવિકતા અને પડકારો
વીમા યોજનામાં નોંધણી વધી છે, પરંતુ તેનો વાસ્તવિક ફાયદો દર્દીઓને ઓછો મળી રહ્યો છે. ચોંકાવનારી વાત એ છે કે, હોસ્પિટલાઇઝેશનના કુલ ખર્ચના 81.8% હજુ પણ લોકોએ પોતાના બચતમાંથી ચૂકવવા પડે છે. વર્તમાન ક્લેઈમ રિઈમ્બર્સમેન્ટ રેટ માત્ર 16% ની આસપાસ છે, જે દર્શાવે છે કે નાણાકીય સુરક્ષાના ક્ષેત્રમાં હજુ ઘણું કામ બાકી છે.
પ્રાઇવેટ વિ. સરકારી હોસ્પિટલનો ખર્ચ
ખાનગી હોસ્પિટલોમાં દૈનિક ખર્ચ સરેરાશ ₹8,624 છે, જ્યારે સરકારી હોસ્પિટલોમાં આ ખર્ચ માત્ર ₹1,931 છે. આટલો મોટો તફાવત હોવા છતાં, 67% થી વધુ દર્દીઓ ખાનગી હોસ્પિટલો પસંદ કરે છે. તેનું મુખ્ય કારણ સરકારી સુવિધાઓમાં સેવાની ગુણવત્તા, ડોક્ટરોની ઉપલબ્ધતા અને લાંબો વેઇટિંગ પિરિયડ છે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વનું?
આગામી સમયમાં પોલિસી નિર્ધારકોનું ધ્યાન માત્ર રજિસ્ટ્રેશન પર નહીં, પણ સેવાઓની ગુણવત્તા અને કાર્યક્ષમતા વધારવા પર રહેશે. હેલ્થકેર સેક્ટરમાં રોકાણ કરતા લોકોએ પબ્લિક હોસ્પિટલના કેપેક્સ (CapEx) અને રિઈમ્બર્સમેન્ટ રેશિયોમાં થતા સુધારા પર નજર રાખવી જોઈએ.