તાત્કાલિક કરન્સી રિવર્સલ, ડીલના ઉત્સાહ પર પાણી ફેરવ્યું
ભારતીય રૂપિયો આજે, 4 ફેબ્રુઆરી, 2026 ની સવારે અમેરિકી ડોલર સામે 22 પૈસા ગગડીને 90.54 પર પહોંચ્યો. આ ઘટાડો ગઈકાલે, 3 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ થયેલા મોટા ઉછાળાથી વિપરીત છે, જ્યાં કરારની જાહેરાત બાદ રૂપિયો 125 પૈસા વધીને 90.26 પર બંધ થયો હતો, જે છેલ્લા સાત વર્ષનું સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન હતું. વેપારીઓએ કોર્પોરેટ્સ અને આયાતકારો દ્વારા ડોલરની નવી માંગ અને સોદાના અંતિમ માળખા અંગેની અનિશ્ચિતતાને રૂપિયામાં આવેલા આ તાત્કાલિક ઘટાડાના મુખ્ય કારણો ગણાવ્યા. ગઈકાલે વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) તરફથી ₹5,236.28 કરોડ નો મોટો પ્રવાહ આવ્યો હોવા છતાં, કરારના ઔપચારિક દસ્તાવેજોની ગેરહાજરીને કારણે બજાર સાવચેત જણાઈ રહ્યું છે.
વ્યૂહાત્મક પુન: ગોઠવણી: ટેરિફ અને ઉર્જા વૈવિધ્યકરણ
તાજેતરમાં જાહેર થયેલા ભારત-અમેરિકા વેપાર કરારનો મુખ્ય ભાગ અમેરિકા દ્વારા ભારતીય ચીજો પરના ટેરિફમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો છે, જે 50% થી ઘટાડીને 18% કરવામાં આવ્યો છે. આ પગલાથી પ્રાદેશિક પ્રતિસ્પર્ધીઓ સામે ભારતની નિકાસ સ્પર્ધાત્મકતામાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની અપેક્ષા છે, જેમને હાલ 20-30% ટેરિફનો સામનો કરવો પડે છે. ટેરિફ ગોઠવણો ઉપરાંત, આ ડીલ ભારતીય ઉર્જા આયાતમાં એક નિર્ણાયક વ્યૂહાત્મક પરિવર્તનનો સંકેત આપે છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે ભારતે રશિયન ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદી ધીમે ધીમે બંધ કરવાનો કરાર કર્યો છે, જે અગાઉ વેપાર વાટાઘાટોને જટિલ બનાવતું હતું, અને તેના બદલે યુએસ ઉર્જા ઉત્પાદનોની આયાત વધારશે. આ ઉર્જા વૈવિધ્યકરણ વ્યૂહરચના, સંભવિતપણે યુએસની મંજૂરી સાથે વેનેઝુએલન ક્રૂડનો સમાવેશ, ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા વચ્ચે સ્થિર અને સસ્તું ઉર્જા પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવાના ભારતના વ્યાપક ઉદ્દેશ્ય સાથે સુસંગત છે. યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ, જે મુખ્ય કરન્સી સામે ડોલરની મજબૂતીનું માપ છે, તેમાં 0.03% નો નજીવો વધારો થઈ 97.4143 થયો, જ્યારે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલ ફ્યુચર્સ $67.78 પ્રતિ બેરલની આસપાસ વેપાર કરી સહેજ વધ્યા.
fiscal headwinds વચ્ચે અલગ અલગ દ્રષ્ટિકોણ
જ્યારે વેપાર કરારે આશાવાદનો સંચાર કર્યો છે અને વિદેશી મૂડી માટે સકારાત્મક ભાવનાને વેગ આપ્યો છે, ત્યારે રૂપિયાનો લાંબા ગાળાનો માર્ગ મિશ્ર ચિત્ર રજૂ કરે છે. MUFG ના વિશ્લેષકો 2026 દરમિયાન રૂપિયાના નબળા પ્રદર્શનની આગાહી કરે છે, જે સરકારના અપેક્ષા કરતાં ધીમા fiscal consolidation અને વધેલી borrowing requirements અંગેની ચિંતાઓને ટાંકે છે, જે બોન્ડ બજારો અને વિદેશી રોકાણ પ્રવાહને અસર કરી શકે છે. તેનાથી વિપરીત, HSBC ના વિશ્લેષકો રૂપિયાને હાલમાં "થોડો ઓછો મૂલ્યવાન" (slightly undervalued) માને છે અને વેપાર કરારના તાત્કાલિક સકારાત્મક સેન્ટિમેન્ટ દ્વારા સંચાલિત માર્ચના અંત સુધીમાં 88 પ્રતિ ડોલર તરફ પ્રશંસાની અપેક્ષા રાખે છે. જોકે, Barclays ના સ્ટ્રેટેજિસ્ટ્સ સાવચેત કરે છે કે મંગળવારની તેજી ટકી ન શકે, જે અનિરાકૃત ડીલની રૂપરેખા અને 2025 માં કરન્સીને આશરે 7% નબળી પાડનારા સતત પરિબળો તરફ ધ્યાન દોરે છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) આગામી મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) મીટિંગમાં તેના વર્તમાન વ્યાજ દરો જાળવી રાખવાની અપેક્ષા છે, કારણ કે વેપાર કરારે વધુ આર્થિક ઉત્તેજન માટે તાત્કાલિક તાકીદ ઘટાડી દીધી છે. ભારતીય ઇક્વિટી બજારો, BSE સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી 50 દ્વારા રજૂ થાય છે, જે અનુક્રમે લગભગ 23.0 અને નિફ્ટી 50 ઘટકો માટે 31.93 ની મધ્યિકા P/E રેશિયો સાથે મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે છે. BSE સેન્સેક્સનું માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન આશરે ₹1.67 કરોડ છે.