ભારતીય રૂપિયા પર ફરી એકવાર દબાણ વધ્યું છે. ગ્લોબલ માર્કેટમાં Brent ક્રૂડ ઓઈલનો ભાવ **$91** ને પાર કરી ગયો છે અને US ટ્રેઝરી યીલ્ડ નવી ટોચ પર પહોંચી છે. રિઝર્વ બેંક (RBI) ના ફોરવર્ડ ફોરેક્સ કમિટમેન્ટ્સને જોતા રોકાણકારોમાં ચિંતાનો માહોલ છે.
ભારતીય રૂપિયો હાલમાં ડોલર સામે 95.10 થી 95.60 ની રેન્જમાં અથડાઈ રહ્યો છે. ગ્લોબલ મેક્રો-ઈકોનોમિક સ્થિતિને કારણે રૂપિયાની ગતિ મર્યાદિત બની છે.
ક્રૂડ ઓઈલ અને US યીલ્ડનો માર
રૂપિયાની આ નબળાઈ પાછળ બે મુખ્ય કારણો છે. પ્રથમ, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના તણાવને કારણે Brent ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $91 પ્રતિ બેરલને વટાવી ગયા છે. ભારત ક્રૂડ ઓઈલનો મોટો આયાતકાર દેશ હોવાથી, આ વધારો દેશનું ટ્રેડ ડેફિસિટ (Trade Deficit) વધારે છે અને ડોલરની માંગમાં ઉછાળો લાવે છે.
બીજું, US ફેડરલ રિઝર્વના ચેરમેન કેવિન વોર્શના સંકેતો બાદ US ટ્રેઝરી યીલ્ડ વર્ષોની ટોચ પર પહોંચી છે. સપ્ટેમ્બરની બેઠકમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટ વ્યાજ દર વધવાની શક્યતાએ ગ્લોબલ રોકાણકારોને ભારત જેવા ઉભરતા બજારોમાંથી મૂડી ખેંચીને સુરક્ષિત ગણાતા US માર્કેટ તરફ વળવા મજબૂર કર્યા છે.
RBI ની મર્યાદા અને પડકારો
RBI ફોરેક્સ માર્કેટમાં સતત સક્રિય છે અને વોલેટિલિટી ઘટાડવા માટે પ્રયત્નશીલ છે. જોકે, કેન્દ્રીય બેંક સામે એક મોટો પડકાર છે: RBI નું ફોરેક્સ ફોરવર્ડ બુક $137 અબજ ના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યું છે. આટલી મોટી જવાબદારીને લીધે સ્પોટ માર્કેટમાં દખલગીરી કરવાની RBI ની ક્ષમતા સીમિત બની છે, જેનાથી રૂપિયાના લાંબા ગાળાના અવમૂલ્યનનો ભય વધ્યો છે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાન રાખવું?
તેલના વધતા ભાવ ફુગાવા (Inflation) નું જોખમ વધારે છે, જે ભવિષ્યમાં ઘરેલું વ્યાજ દરોના નિર્ણયોને અસર કરી શકે છે. ઉપરાંત, FII દ્વારા સતત વેચવાલીથી ઈક્વિટી માર્કેટમાં અસ્થિરતા આવી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે ભારતનું ટ્રેડ બેલેન્સ, FII આઉટફ્લો અને RBI ની આગામી પોલિસી રણનીતિ પર ચાંપતી નજર રાખવી જોઈએ.