આજે ભારતીય રૂપિયો અમેરિકી ડોલર સામે નજીવો **0.1%** સુધરીને **96.49** પર ખુલ્યો છે. જોકે, RBI દ્વારા રૂપિયાને સ્થિર કરવાના પ્રયાસો છતાં, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ **$100** પ્રતિ બેરલ નજીક પહોંચતા રૂપિયા પર સતત દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે.
Detailed Coverage
રૂપિયા પર તેલના ભાવનો પ્રહાર
ગુરુવારે ભારતીય રૂપિયો અમેરિકી ડોલર સામે 0.1% ના નજીવા સુધારા સાથે 96.49 ના સ્તરે ખુલ્યો હતો. આ સહેજ સુધારા છતાં, વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $100 પ્રતિ બેરલ તરફ આગળ વધી રહ્યા હોવાથી ચલણ સામે નોંધપાત્ર પડકારો યથાવત છે. તેલના વધતા ભાવ ભારત માટે ખાસ કરીને ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે દેશ ઊર્જાનો મુખ્ય આયાતકાર છે, જે સીધી રીતે તેના ચાલુ ખાતાની ખાધ (Current Account Balance) અને ડોલરની માંગને અસર કરે છે.
ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવની અસર
બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ છ સપ્તાહની ઊંચી સપાટીએ પહોંચી ગયા છે. આનું મુખ્ય કારણ લાલ સમુદ્રમાં ચાલી રહેલી ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને સુરક્ષા સંબંધિત ચિંતાઓ છે, જે શિપિંગ લેનને અસર કરી રહી છે. ભારત તેની મોટાભાગની તેલની જરૂરિયાતો આયાત કરતું હોવાથી, ઊંચા વૈશ્વિક ભાવ આયાત માટે જરૂરી ડોલરના આઉટફ્લો (Dollar Outflow) માં વધારો કરે છે. વિદેશી ચલણની આ માળખાકીય માંગ સતત દબાણ ઊભું કરે છે, જે ઘણીવાર ભારતીય ઇક્વિટી અને ડેટ માર્કેટમાં વિદેશી મૂડીના પ્રવાહના હકારાત્મક પ્રભાવને નિષ્ફળ બનાવે છે.
RBIનો હસ્તક્ષેપ અને ફોરેક્સ સ્ટ્રેટેજી
રિઝર્વ ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) એ વિદેશી વિનિમય બજારમાં વધુ પડતી અસ્થિરતાને નિયંત્રિત કરવા સક્રિય ભૂમિકા ભજવી છે. તાજેતરના ડેટા દર્શાવે છે કે એપ્રિલમાં $8.9 બિલિયનના આક્રમક હસ્તક્ષેપ બાદ, મે મહિનામાં RBI એ ફોરેક્સ માર્કેટમાં $6.1 બિલિયનનું નેટ વેચાણ કર્યું છે. આ પગલાંનો હેતુ લિક્વિડિટી જાળવી રાખવાનો અને તીવ્ર વધઘટ અટકાવવાનો છે, જોકે વૈશ્વિક ઊર્જા ભાવના વાતાવરણ દ્વારા તેમની અસરકારકતા હાલમાં ચકાસવામાં આવી રહી છે.
બજારનો વ્યાપક સંદર્ભ
ચલણના દબાણ છતાં, વિદેશી રોકાણના વલણોમાં અમુક સ્થિતિસ્થાપકતા જોવા મળી છે. વર્ષની શરૂઆતમાં ઇક્વિટીમાંથી થોડો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, પરંતુ તાજેતરના મહિનાઓમાં વિવિધ સેન્ટ્રલ બેંક અને નીતિગત પગલાંઓના સમર્થન સાથે ભારતીય બોન્ડ અને ઇક્વિટી બંને બજારોમાં વિદેશી રસ પાછો ફર્યો છે. ભારતનો વિદેશી હૂંડિયામણનો ભંડાર (Foreign Exchange Reserves) આરામદાયક સ્તરે છે, જે સેન્ટ્રલ બેંકને લગભગ 10 મહિનાની આયાતને પહોંચી વળવા માટે પૂરતી ક્ષમતા પૂરી પાડે છે, જે ભારે અસ્થિરતા સામે કુશન તરીકે કામ કરે છે.
સ્થાનિક મોરચે, ગુરુવારે સવારે શેરબજારોમાં સાવચેતીના સંકેતો જોવા મળ્યા હતા, જેમાં BSE સેન્સેક્સ 0.31% નીચે ટ્રેડ કરી રહ્યો હતો અને Nifty50 ઇન્ડેક્સ 24,000 ની નીચે સરકી ગયો હતો. આગળ જતાં, બજાર સહભાગીઓ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવની હિલચાલ અને ચલણ બજારમાં RBI ની સતત વ્યૂહરચના પર નજર રાખશે, કારણ કે આ પરિબળો નજીકના ગાળામાં રૂપિયો 96.50–96.70 ની નિર્ધારિત શ્રેણીમાં રહેશે કે કેમ તે નક્કી કરશે.