ભારતીય રૂપિયો આજે ડોલર સામે **24 પૈસા** મજબૂત થઈને **₹95.14** પર પહોંચ્યો છે. આ તેજીનું મુખ્ય કારણ ગ્લોબલ બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલ (Brent Crude Oil) ના ભાવમાં આવેલી મોટી ઘટાડો છે. ક્રૂડના ભાવ ઘટવાથી ભારતનું ટ્રેડ બેલેન્સ (Trade Balance) સુધરવાની આશા છે, કારણ કે ઊર્જા આયાત (Energy Import) નો ખર્ચ ઘટવાથી રૂપિયાને સ્થિરતા મળી રહી છે. આ ઉપરાંત, ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા ડોલરનું વેચાણ અને સતત ફોરેન કેપિટલ ઇનફ્લો (Foreign Capital Inflows) પણ રૂપિયાને ટેકો આપી રહ્યા છે.
ક્રૂડ ઓઇલ ઘટતાં રૂપિયાને કેવો ફાયદો?
ભારત તેની કુલ ઊર્જા જરૂરિયાતનો લગભગ 85% હિસ્સો વિદેશથી આયાત કરે છે. આ કારણે, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઘટાડો થતાં, ઊર્જા આયાત માટે ડોલરની માંગ પણ ઘટે છે. આનાથી રૂપિયા પરનું દબાણ ઓછું થાય છે અને દેશનું કરન્ટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ (Current Account Deficit) સુધરવામાં મદદ મળે છે. રોકાણકારો આ ઊર્જાના ભાવ પર નજર રાખે છે કારણ કે તેની સીધી અસર ફુગાવા (Inflation) અને સરકારના રાજકોષીય આરોગ્ય (Fiscal Health) પર થાય છે.
RBI ની ભૂમિકા અને કેપિટલ ઇનફ્લો
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ચલણ સ્થિરતા જાળવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહી છે. બજારના અહેવાલો અનુસાર, RBI રૂપિયાના મૂલ્યમાં અચાનક તીવ્ર ઘટાડો અટકાવવા માટે ડોલરનું વેચાણ કરીને સક્રિયપણે હસ્તક્ષેપ કરી રહ્યું છે. બજારના જાણકારો માને છે કે RBI આ જ રીતે ચલણને એક નિશ્ચિત સ્તરથી નીચે જતું અટકાવવાનો પ્રયાસ કરશે.
ડોલરના વેચાણ ઉપરાંત, રૂપિયાને ફોરેન કેપિટલ ઇનફ્લો (Foreign Capital Inflows) થી પણ મજબૂત ટેકો મળી રહ્યો છે. તાજેતરમાં, ફોરેન કેપિટલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ $40 બિલિયન થી વધુ થયું છે, જેમાં મોટાભાગનું ભંડોળ ફોરેન કરન્સી નોન-રેસિડેન્ટ બેંક (FCNR-B) ડિપોઝિટ રૂટ દ્વારા આવ્યું છે. આ ડિપોઝિટ બેંકિંગ સિસ્ટમ માટે સ્થિર વિદેશી વિનિમયનો મુખ્ય સ્ત્રોત પૂરો પાડે છે, જે દેશની એકંદર અનામત સ્થિતિને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરે છે.
હાલમાં રૂપિયામાં સુધારો જોવા મળી રહ્યો છે, પરંતુ નિષ્ણાતો USD/INR પેરના ટેકનિકલ સપોર્ટ લેવલ પર નજર રાખી રહ્યા છે. ભવિષ્યની હિલચાલ બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ આ નીચા સ્તરે ટકી રહેશે કે કેમ, અથવા ભૌગોલિક રાજકીય (Geopolitical) અથવા સપ્લાય-સાઇડ (Supply-side) પરિબળો કોઈ ઉલટફેર કરશે તેના પર નિર્ભર રહેશે. આ ઉપરાંત, કેપિટલ ઇનફ્લોની સ્થિરતા અને કેન્દ્રીય બેંકની લિક્વિડિટી (Liquidity) નીતિ આગામી અઠવાડિયામાં સ્થાનિક ચલણની દિશા સમજવા માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.