આજે સવારે ભારતીય રૂપિયો યુએસ ડોલર સામે **10** પૈસા નબળો પડીને **95.28** પર ખુલ્યો. આ ઘટાડો ભારતનાં ફોરેન એક્સચેન્જ રિઝર્વમાં તાજેતરમાં થયેલા **$5.65 બિલિયન** ના ઘટાડા અને વૈશ્વિક ભૌગોલિક-રાજકીય અનિશ્ચિતતાને કારણે જોવા મળ્યો છે.
રૂપિયામાં ઘટાડો, પણ શેરબજારમાં તેજી
સોમવારે ભારતીય રૂપિયો યુએસ ડોલર સામે નબળો પડ્યો અને 95.28 ના સ્તરે ખુલ્યો, જે 10 પૈસાનો ઘટાડો દર્શાવે છે. નોંધનીય છે કે આ નબળાઈ સ્થાનિક ઇક્વિટી માર્કેટમાં સકારાત્મક વલણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઘટાડા છતાં જોવા મળી છે, જે સામાન્ય રીતે સ્થાનિક ચલણને ટેકો આપે છે.
ફોરેક્સ રિઝર્વમાં ઘટાડાની અસર
રૂપિયા પર દબાણ લાવનાર મુખ્ય પરિબળ રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) નો તાજેતરનો અહેવાલ છે. આ મુજબ, 26 જૂને પૂરા થયેલા સપ્તાહ દરમિયાન, દેશનાં ફોરેન એક્સચેન્જ રિઝર્વમાં $5.654 બિલિયન નો ઘટાડો થયો હતો અને તે ઘટીને $666.933 બિલિયન થઈ ગયો છે. જોકે RBI ચલણની અતિશય અસ્થિરતાને નિયંત્રિત કરવા માટે હસ્તક્ષેપ કરે છે, બજાર સહભાગીઓ એ જોઈ રહ્યા છે કે શું RBI નજીકના ગાળામાં રૂપિયાને મજબૂત થવા દેશે કે પછી આ રિઝર્વને ફરીથી વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
વૈશ્વિક પરિબળોનો પ્રભાવ
વૈશ્વિક સ્તરે યુએસ ડોલર મજબૂત સ્થિતિ જાળવી રહ્યું છે. ડોલર ઇન્ડેક્સ 0.10% વધીને 100.95 પર છે. ખાસ કરીને યુએસ-ઈરાન વાટાઘાટોને લઈને ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવે રોકાણકારોમાં જોખમ-વિરોધી વાતાવરણ ઊભું કર્યું છે. આવી અનિશ્ચિતતા ઘણીવાર વૈશ્વિક મૂડીને યુએસ ડોલર તરફ ખેંચે છે, જે સુરક્ષિત સંપત્તિ માનવામાં આવે છે, અને આનાથી ભારતીય રૂપિયા જેવી ઉભરતી બજારની કરન્સી પર દબાણ આવે છે.
શેરબજાર અને ચલણ વચ્ચે વિસંગતતા
રસપ્રદ વાત એ છે કે, રૂપિયાની નબળાઈ ભારતીય શેરબજારોમાં તેજી સાથે થઈ રહી છે. સેન્સેક્સ 281.40 પોઈન્ટ વધીને 78,051.03 પર પહોંચ્યો, જ્યારે નિફ્ટી 74.60 પોઈન્ટ વધીને 24,347.05 પર પહોંચ્યો. છેલ્લા સત્રમાં ફોરેન ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ઇન્વેસ્ટર્સ (FIIs) ₹1,355.33 કરોડ નું રોકાણ કરીને ચોખ્ખા ખરીદદાર રહ્યા હતા. તેમ છતાં, રૂપિયો આ મૂડી પ્રવાહથી લાભ મેળવી શક્યો નથી, જે સૂચવે છે કે ડોલરની વ્યાપક માંગ સ્થાનિક રોકાણની ભાવના કરતાં વધુ પ્રબળ છે.
રોકાણકારો અને વ્યવસાયો માટે, વર્તમાન વલણ પર નજર રાખવી મહત્વપૂર્ણ છે. નબળો રૂપિયો આયાતનો ખર્ચ વધારે છે, જે ડોલરમાં ભાવ ધરાવતા કાચા માલ પર નિર્ભર કંપનીઓના નફા માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે, જેમ કે ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ, કન્ઝ્યુમર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદકો અને ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ. તેનાથી વિપરીત, ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી જેવા નિકાસ-લક્ષી ક્ષેત્રોને નબળા ચલણથી કામચલાઉ ટેકો મળી શકે છે. રૂપિયાનો આગલો તબક્કો વિદેશી પ્રવાહ જળવાઈ રહે છે કે કેમ અને આગામી આંતરરાષ્ટ્રીય આર્થિક ડેટા પર વૈશ્વિક ડોલર ઇન્ડેક્સ કેવી પ્રતિક્રિયા આપે છે તેના પર નિર્ભર રહેશે.