રૂપિયો સંભાળ્યો, ક્રૂડ ઓઇલમાં ઘટાડો! પણ બજેટના બોરોઇંગનો ડર યથાવત

આજે સવારે કારોબારની શરૂઆતમાં ભારતીય રૂપિયામાં સારી એવી રિકવરી જોવા મળી. છેલ્લા શુક્રવારે રેકોર્ડ નીચા સ્તરે પહોંચ્યા બાદ, આજે રૂપિયો યુએસ ડોલર સામે 37 પૈસા વધીને 91.56 પર પહોંચ્યો છે. આ તેજીનું મુખ્ય કારણ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં આવેલો મોટો ઘટાડો છે. બીજી તરફ, વીકએન્ડ પર રજૂ થયેલા યુનિયન બજેટ 2026-27 માં સરકારે નક્કી કરેલું મોટું બોરોઇંગ (Borrowing) રૂપિયા પર દબાણ બનાવી રહ્યું છે.

બજેટનું ફિસ્કલ ચિત્ર અને બોરોઇંગનો બોજ

યુનિયન બજેટ 2026-27 માં સરકારે આગામી નાણાકીય વર્ષ માટે ₹17.2 લાખ કરોડ ની બોરોઇંગ કરવાનો અંદાજ મૂક્યો છે. ફિસ્કલ ડેફિસિટ (Fiscal Deficit) GDP ના 4.3% રહેવાનો અંદાજ છે. છેલ્લા વર્ષના સુધારેલા અંદાજ 4.4% કરતાં આ થોડો સુધારો દર્શાવે છે, પરંતુ આટલું મોટું બોરોઇંગ માર્કેટની લિક્વિડિટી (Liquidity) અને વ્યાજ દરો પર દબાણ લાવી શકે છે. સરકારનો હેતુ FY31 સુધીમાં ડેટ-ટુ-GDP રેશિયો (Debt-to-GDP Ratio) ઘટાડીને 50% પર લાવવાનો છે, જે હાલમાં 55.6% (2026-27 અંદાજ) છે. જોકે, તાત્કાલિક ધોરણે આટલી મોટી બોરોઇંગની જરૂરિયાત રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટ (Sentiment) પર દબાણ લાવી શકે છે.

ક્રૂડ ઓઇલમાં ઘટાડો, રૂપિયાને રાહત

વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં આવેલો ઘટાડો રૂપિયા માટે મોટી રાહત લઈને આવ્યો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફ્યુચર્સ (Brent Crude Futures) 4% થી વધુ ઘટીને USD 66.38 પ્રતિ બેરલની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. અગાઉ યુએસ દ્વારા ઈરાન પર સંભવિત લશ્કરી કાર્યવાહીની આશંકાએ ભાવ USD 72 સુધી પહોંચી ગયા હતા. જોકે, યુએસ અને ઈરાન વચ્ચે ડિપ્લોમેટિક (Diplomatic) પ્રયાસો અને તણાવ ઘટવાના અહેવાલોએ તેલના ભાવમાં રહેલું રિસ્ક પ્રીમિયમ (Risk Premium) ઘટાડ્યું છે. ભારત માટે આ મુખ્ય આયાત ખર્ચમાં ઘટાડો રૂપિયાને સીધો ટેકો આપે છે અને મોંઘવારીને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે.

શેરબજારમાં વોલેટિલિટી (Volatility) અને ટેક્સ ફેરફારો

આજે સવારે શેરબજારમાં મિશ્ર શરૂઆત જોવા મળી રહી છે. સેન્સેક્સ (Sensex) અને નિફ્ટી (Nifty) તેજી સાથે ખુલ્યા છે. જોકે, વીકએન્ડમાં બજેટની કેટલીક જાહેરાતો પર માર્કેટે નકારાત્મક પ્રતિક્રિયા આપી હતી. ખાસ કરીને, ડેરિવેટિવ્ઝ (Derivatives) પર સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) માં વધારો - ફ્યુચર્સ પર 0.05% અને ઓપ્શન્સ પર 0.15% - તેમજ શેર બાયબેક (Share Buyback) ટેક્સમાં ફેરફારને કારણે રોકાણકારો ચિંતિત છે. ઇન્ડિયા VIX (India VIX), જે માર્કેટ વોલેટિલિટીનું માપદંડ છે, તેમાં ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો, જે રોકાણકારોની ચિંતા દર્શાવે છે. વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) પણ સાવચેત જણાયા અને તેમણે ₹588.34 કરોડ ના શેરનું વેચાણ કર્યું. બાયબેક ટેક્સમાં ફેરફાર, જેમાં 'ડિમ્ડ ડિવિડન્ડ' (Deemed Dividend) ને બદલે 'કેપિટલ ગેઇન્સ' (Capital Gains) પર ટેક્સ લાગશે, તે લઘુમતી શેરધારકો માટે સારો ગણાય છે, પરંતુ પ્રમોટર્સ (Promoters) માટે અસરકારક દર 22-30% સુધી વધી શકે છે.

નિષ્ણાતોનો મત અને કરન્સીનું મહત્વનું સ્તર

CR Forex Advisors ના MD, અમિત પબારી (Amit Pabari) એ બજેટને "ગ્રોથ (Growth), સ્ટેબિલિટી (Stability) અને ફિસ્કલ ડિસિપ્લિન (Fiscal Discipline) પર ફોકસ કરતી કન્ટીન્યુઇટી (Continuity)" ગણાવ્યું છે. તેમણે સ્વીકાર્યું કે "ટૂંકા ગાળાનું દબાણ યથાવત રહી શકે છે," પરંતુ તેમનો વિશ્વાસ છે કે "ફિસ્કલ ક્રેડિબિલિટી (Fiscal Credibility) અને ગ્રોથ કન્ટીન્યુઇટી (Growth Continuity) નો વ્યાપક સંદેશ મધ્યમ ગાળા માટે રચનાત્મક સંભાવનાઓ જાળવી રાખે છે." પબારીએ USD/INR પેરનું 92.00 ની નીચે રહેવું એ નજીકના ગાળા માટે એક મહત્વનું પિવોટ લેવલ (Pivot Level) ગણાવ્યું છે, અને જણાવ્યું કે જો આ સ્તરથી ઉપર સતત ટ્રેડિંગ થાય તો ડોલર સામે રૂપિયામાં વધુ મજબૂતી આવી શકે છે.