ટ્રેડ ડીલનો ઉત્સાહ ઓસર્યો, ડોલર સામે રૂપિયો નબળો
3જી ફેબ્રુઆરીના રોજ, ભારત-US ટ્રેડ ડીલના સમાચાર બાદ ભારતીય રૂપિયામાં મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો, જે ડિસેમ્બર 2018 પછીનો સૌથી મોટો સિંગલ-ડે નો ગેઈન હતો. આ ડીલ હેઠળ, ભારતીય ચીજવસ્તુઓ પર લાગુ પડતા ટેરિફમાં 25% થી ઘટાડીને 18% કરવામાં આવ્યું હતું. આ સમાચાર બાદ રૂપિયો દિવસના ઉચ્ચતમ સ્તર 90.05 સુધી પહોંચ્યો હતો અને 90.27 પર બંધ થયો હતો. જોકે, બીજા દિવસે, 4થી ફેબ્રુઆરીએ, રૂપિયો 90.43 પર ખુલ્યો, જે દર્શાવે છે કે ફોરેક્સ માર્કેટમાં રૂપિયાની મજબૂતી ટકી શકી નથી.
આયાતકારોની ડોલર માંગ ફરી સક્રિય
રૂપિયાના ₹90 ના મનોવૈજ્ઞાનિક સ્તરથી નીચે જવાની સાથે જ આયાતકારો (Importers) સક્રિય થઈ ગયા હતા. જે કંપનીઓને વિદેશમાં ચૂકવણી કરવા માટે ડોલરની જરૂર હતી, તેઓએ આ ભાવને ડોલર ખરીદવા માટે યોગ્ય ગણીને ખરીદી શરૂ કરી દીધી. આ માંગને કારણે રૂપિયામાં આવેલો ઘટાડો અટક્યો અને તે ફરી નબળો પડ્યો. આ ઘટના દર્શાવે છે કે ટ્રેડ ડીલ જેવા સકારાત્મક સમાચારો કરતાં ફોરેક્સ માર્કેટની મૂળભૂત માંગ અને પુરવઠાની ગતિશીલતા (Demand-Supply Dynamics) ટૂંકા ગાળામાં વધુ અસરકારક રહે છે.
RBI નીતિ પર સૌની નજર
ટ્રેડ ડીલના તાત્કાલિક પ્રભાવ બાદ, હવે બજાર સહભાગીઓનું ધ્યાન 6ઠ્ઠી ફેબ્રુઆરીના રોજ યોજાનારી રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) ની બેઠક પર કેન્દ્રિત થયું છે. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે RBI તેના મુખ્ય રેપો રેટ (Repo Rate) માં કોઈ ફેરફાર કરશે નહીં અને તેને 5.25% પર યથાવત રાખશે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી, બજારનો ભાર વ્યાજ દરમાં ઘટાડા કરતાં સિસ્ટમમાં લિક્વિડિટી (Liquidity) મેનેજમેન્ટ પર વધુ છે. RBI લિક્વિડિટી વધારવા માટે કયા પગલાં લેશે, તે આગામી દિવસોમાં રૂપિયાની દિશા નક્કી કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે.
બ્રોડર માર્કેટ અને આગામી અનુમાન
ગ્લોબલ સ્તરે, યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ (DXY) 4થી ફેબ્રુઆરીએ લગભગ 97.57 ની આસપાસ નબળો જોવા મળી રહ્યો હતો, જે મુખ્ય કરન્સી સામે ડોલરની નબળાઈ દર્શાવે છે. એનાલિસ્ટ્સના મતે, USD/INR આગામી દિવસોમાં 89 થી 92 ની રેન્જમાં રહી શકે છે. કેટલાક અનુમાનો અનુસાર, 2026ના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં USD/INR 89.50 ની આસપાસ ટ્રેડ થઈ શકે છે. RBI દ્વારા ફોરેક્સ માર્કેટમાં સંભવિત હસ્તક્ષેપ (Intervention) પણ નજીકના ગાળામાં ચાલને પ્રભાવિત કરશે.