આજે, 20 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ, યુએસ ટ્રેઝરી દ્વારા બોન્ડ બાયબેક કામગીરી બમણી કરવાની જાહેરાત બાદ ભારતીય રૂપિયો અમેરિકી ડોલર સામે 19 પૈસા મજબૂત થઈને ₹95.56 પર પહોંચ્યો. આ વૈશ્વિક ડોલરની નબળાઈ રાહત આપી રહી છે, પરંતુ બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $92 પ્રતિ બેરલની નજીક રહેવા અને ભૌગોલિક રાજકીય તણાવને કારણે રોકાણકારો સાવચેત છે.
ડોલર નબળો પડતા રૂપિયાને કેટલી રાહત?
20 ઓગસ્ટ, 2026 ના રોજ, ભારતીય રૂપિયો સકારાત્મક વલણ સાથે ખુલ્યો હતો અને અમેરિકી ડોલર સામે 19 પૈસા વધીને ₹95.56 પર પહોંચ્યો હતો. આ તેજીનું મુખ્ય કારણ યુએસ ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારા કરવામાં આવેલી એક મોટી જાહેરાત હતી, જેના પગલે વૈશ્વિક સ્તરે ડોલરમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો.
યુએસ ટ્રેઝરીએ જણાવ્યું છે કે તેઓ લાંબા ગાળાના સરકારી બોન્ડ માટે તેમની બાયબેક કામગીરી બમણી કરીને સપ્ટેમ્બર 9, 2026 થી પ્રતિ ઓપરેશન $2 બિલિયનથી વધારીને $4 બિલિયન કરશે. આ વ્યૂહરચનાનો ઉદ્દેશ્ય ડેટ માર્કેટમાં લિક્વિડિટી વધારવાનો અને લાંબા ગાળાના ટ્રેઝરી યીલ્ડ પરનું દબાણ ઘટાડવાનો છે. જ્યારે યુએસ બોન્ડ યીલ્ડ નરમ પડે છે, ત્યારે યુએસ ડોલરની માંગમાં ઘટાડો થાય છે, જે ભારતીય રૂપિયા જેવી કરન્સીને તેની સામે મજબૂત થવાની તક આપે છે.
સ્થાનિક પરિબળો અને જોખમો
રૂપિયા માટે આ સકારાત્મક વિકાસ છતાં, સ્થાનિક બજારમાં વિરોધાભાસી પરિબળોનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા ડોલરનું વેચાણ કરીને રૂપિયાને મોટા ઘટાડાથી બચાવવાની નીતિ ચાલુ છે. ભારતીય આયાતકારો અને વિદેશી ઇંધણ કે કાચા માલ પર નિર્ભર કંપનીઓ માટે, મજબૂત રૂપિયો ઇનપુટ ખર્ચને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે, જે કોર્પોરેટ માર્જિન માટે સ્થિરતા લાવનાર પરિબળ માનવામાં આવે છે.
જોકે, કેટલાક મોટા જોખમો હજુ પણ યથાવત છે જે આ તેજીને મર્યાદિત કરી શકે છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ હાલમાં $92 પ્રતિ બેરલની આસપાસ છે. ભારત તેની મોટાભાગની તેલ જરૂરિયાતો આયાત કરે છે, તેથી ઉર્જાના ઊંચા ભાવ દેશના આયાત બિલમાં વધારો કરે છે અને રૂપિયા પર ભારે દબાણ લાવી શકે છે. આ ઉપરાંત, હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં ચાલી રહેલો ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ તથા ઈરાન વચ્ચેના તંગ સંબંધો વૈશ્વિક ઉર્જા બજારોને અસ્થિર બનાવી રહ્યા છે.
રોકાણકારો હવે આ ઉર્જાના ભાવની સ્થિરતા અને RBI ની બજારમાં ભાગીદારીની તીવ્રતા પર નજર રાખી રહ્યા છે. જો તેલના ભાવ ઊંચા રહેશે, તો નબળા ડોલર દ્વારા મળતી કોઈપણ રાહત ટૂંકા ગાળાની સાબિત થઈ શકે છે. આવનારા દિવસોમાં મુખ્ય દેખરેખ એ રહેશે કે શું ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ નરમ પડે છે કે પછી યુએસ ટ્રેઝરીના સકારાત્મક સમાચારો છતાં વૈશ્વિક જોખમી પરિબળો રૂપિયા પર દબાણ જાળવી રાખે છે.